Zbog knjige o strahotama građanskog rata osuđen na pet godina zatvora: Alžir proglasio slavnog pisca krivim

Na istu kaznu osuđena je i njegova supruga, zbog optužbi da su u romanu korišćeni poverljivi medicinski podaci, odnosno da su odali lekarsku tajnu i povredili pravo na privatnost, izvestio je alžirski list "El Kabar".

Roman "Hurije" bavi se žrtvama onoga što Alžirci nazivaju "crnom decenijom", periodom tokom kojeg su desetine hiljada ljudi ubijene u sukobu vojske i islamističkih pobunjenika. Sukob je izbio 1991. godine, nakon što su islamisti pobedili u prvom krugu parlamentarnih izbora, što je navelo vladu koju je podržavala vojska da otkaže drugi krug glasanja.

Daoud je izjavio da je osuđen na osnovu dokumenta poznatog kao Povelja za mir i nacionalno pomirenje, usvojenog na referendumu 2005. godine, kojim je ponuđena široka amnestija i naoružanim islamistima i pripadnicima snaga bezbednosti.

"Ovaj dokument kažnjava svako javno pominjanje građanskog rata", izjavio je Daoud.

"Deset godina rata, gotovo 200.000 mrtvih prema procenama, hiljade pomilovanih terorista… i samo jedan krivac: pisac."

EPA/CHRISTOPHE PETIT TESSON

Pored sudskog postupka koji je pokrenut u alžirskom gradu Oranu, Daoud je meta i dve međunarodne poternice koje je Alžir raspisao u maju 2025. godine, a preti mu i oduzimanje alžirskog državljanstva.

Slične probleme imao je i drugi francusko-alžirski pisac, Bualem Sansal.

Autor, čija su dela kritički usmerena prema islamu, kolonijalizmu i savremenim alžirskim liderima, osuđen je zbog podrivanja nacionalnog jedinstva i vređanja javnih institucija. Prema alžirskim zakonima o borbi protiv terorizma, izrečena mu je kazna od pet godina zatvora.

Kasnije je dobio humanitarno pomilovanje u Alžiru, nakon apela nemačkog predsednika, a prošle godine se vratio u Francusku, pošto je odslužio godinu dana zatvora.

Duboko potresan i hipnotišući roman "Hurije" alžirskog pisca Kamela Daouda u središte priče postavlja Aube, mladu ženu koja je preživela pokušaj klanja tokom alžirskog građanskog rata i izgubila sposobnost govora. Ožiljak na njenom vratu svakodnevno je podseća na pretrpljenu brutalnost.

Kroz unutrašnje monologe upućene nerođenoj devojčici koju nosi, Aube pripoveda o nasleđu nasilja, strahu, ženskom telu i nemogućnosti zaborava. Radnja je smeštena u Oran, grad rastrzan između mediteranske lepote, verskih rituala i kolektivne traume. Priča se odvija u danima pripreme za Kurban-bajram, kada grad preplavljuju životinje dovedene na žrtvovanje.

Aubeina lična trauma tako prerasta u snažno promišljanje o ratu, religiji i položaju žena tokom alžirske „crne decenije“. Roman otvara najdublje rane savremenog Alžira i bez ustručavanja zalazi u najmračnije kutke ljudske prirode.

akon objavljivanja romana, jedna Alžirka, Saada Arbane, optužila je Daouda da je "ukrao" njenu životnu priču i iskoristio je kao osnovu za svoju knjigu.

Arbane je ranije lečila Aiša Dahduh, Daoudova supruga, psihijatar u Univerzitetskoj bolnici u Oranu i stručnjak za traume povezane sa nasiljem tokom građanskog rata.

"Kamel Daoud i njegova supruga tražili su moju dozvolu da iskoriste moju priču, a ja sam svaki put odbila", izjavila je Arbane u nekoliko gostovanja na alžirskoj televiziji, dodajući da je to predstavljalo "zadiranje u njenu privatnost".

Nakon toga je, u znak solidarnosti sa njom, formirana grupa advokata koja je preuzela njenu odbranu. Oni su se pozvali na odredbe Povelje za mir i nacionalno pomirenje, kojom se zabranjuje čak i samo pominjanje tog bolnog perioda u istoriji Alžira.

Nagrađen najznačajnijim francuskim književnim priznanjima, nagradama Prix Goncourt i Prix Landerneau, roman "Hurije" izazvao je burne polemike u Alžiru, a njegov autor proglašen je izdajnikom. Upravo ta podeljenost, kako navodi izdavač, potvrđuje snagu romana koji odbija da ćuti u društvu koje još pokušava da zaboravi.