Preminuo Ljubomir Maksimović

Maksimović je rođen 27. novembra 1938. godine u Skoplju, a svojim višedecenijskim naučnim i pedagoškim radom ostavio je neizbrisiv trag u razvoju srpske istoriografije, posebno vizantologije.

Glavne oblasti njegovog naučnog istraživanja bile su srpsko-vizantijski odnosi, društvene i državne strukture Vizantije, vladarska ideologija i politička teorija srednjovekovne Srbije.

Diplomirao je 1961. godine na Grupi za istoriju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, gde je kasnije magistrirao i doktorirao pod mentorstvom akademika Georgija Ostrogorskog. Magistrirao je 1965. godine radom "Politička uloga Jovana Kantakuzina posle abdikacije (1354–1383)", dok je doktorsku disertaciju "Vizantijska provincijska uprava u doba Paleologa" odbranio 1971. godine.

Svoju univerzitetsku karijeru započeo je 1961. godine kao knjižničar, a potom bibliotekar na Seminaru za vizantologiju Filozofskog fakulteta. Na istom fakultetu prošao je sva univerzitetska zvanja – od asistenta, preko docenta i vanrednog profesora, do redovnog profesora, u koje je izabran 1986. godine.

Obavljao je i brojne rukovodeće funkcije na Univerzitetu u Beogradu. Bio je prodekan Filozofskog fakulteta od 1983. do 1985. godine, dekan od 1994. do 1996, kao i šef Katedre i Seminara za vizantologiju. U penziju je otišao 2006. godine, a već naredne godine izabran je za prvog profesora emeritusa Univerziteta u Beogradu.

Tokom bogate akademske karijere bio je gostujući profesor na više uglednih evropskih univerziteta i naučnih institucija, među kojima su ustanove u Parizu, Frankfurtu, Kelnu i na Kritu, kao i Univerzitet u Istočnom Sarajevu.

Za dopisnog člana SANU izabran je 2003, a za redovnog 2009. godine. U Akademiji je obavljao niz značajnih funkcija, između ostalog, bio je potpredsednik SANU za društvene i humanističke nauke od 2015. do 2023. godine, sekretar Odeljenja istorijskih nauka, kao i predsednik Vizantološkog odbora SANU.

Poseban doprinos dao je radu Vizantološkog instituta SANU, čiji je direktor bio od 1998. do 2022. godine. Bio je i predsednik Srpskog komiteta za vizantologiju, a od 2018. godine njegov počasni predsednik.

Maksimović je bio član brojnih domaćih i međunarodnih naučnih organizacija. Obavljao je funkciju potpredsednika Međunarodne asocijacije za vizantijske studije, a bio je i dopisni član Atinske akademije, član Evropske akademije nauka i umetnosti u Salcburgu, kao i drugih uglednih naučnih institucija.

Autor više od 200 naučnih radova

Tokom naučne karijere objavio je više od 200 članaka i veliki broj studija u zemlji i inostranstvu. Među njegovim najznačajnijim knjigama izdvajaju se "Vizantijska provincijska uprava u doba Paleologa“, "Grad u Vizantiji. Ogledi o društvu poznovizantijskog doba“, "Vizantijski svet i Srbi" i "Ogledi o političkoj moći u Vizantiji – činioci i oslonci".

Za svoj izuzetan naučni doprinos dobio je brojna priznanja, među kojima su Oktobarska nagrada Beograda, počasni doktorat Univerziteta u Atini, nagrada za životno delo „Vladimir Ćorović“, Plaketa Univerziteta u Istočnom Sarajevu, kao i Zlatna medalja Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske.

Od 2020. godine bio je i počasni član Hrišćanskog arheološkog društva iz Atine, u znak priznanja za veliki doprinos istraživanju vizantijske civilizacije.

Svojim naučnim, pedagoškim i institucionalnim radom akademik Ljubomir Maksimović dao je izuzetan doprinos razvoju vizantologije i srpske nauke, ostavljajući iza sebe značajno naučno nasleđe i dubok trag u radu Srpske akademije nauka i umetnosti.