Virus Zapadnog Nila se širi Srbijom: Kod skoro svih obolelih razvio se težak oblik, ovo su simptomi za uzbunu

Iako infekcija virusom Zapadnog Nila kod većine zaraženih prolazi bez simptoma ili izaziva blaže tegobe, u pojedinim slučajevima može dovesti do ozbiljnih komplikacija.

Zato se postavlja pitanje – kako prepoznati prve simptome, kada je vreme da se obavezno javimo lekaru i koje posledice po zdravlje može izazvati ovaj virus?

Na ovaj virus treba posumnjati kod osoba koje imaju akutnu temperaturu ili neurološke simptome, a koje su nedavno bile izložene komarcima, primile transfuziju krvi ili imale transplantaciju organa. Posebnu pažnju treba obratiti tokom letnjih meseci, naročito u područjima u kojima je zabeležena aktivnost virusa.

Na infekciju treba posumnjati i kod novorođenčadi čije su majke bile zaražene virusom Zapadnog Nila tokom trudnoće ili perioda dojenja.

Tanjug/AP Photo/Rick Bowmer, File

Simptomi mogu da izostanu

Period inkubacije, odnosno vreme od ujeda zaraženog komarca do pojave simptoma, najčešće traje od dva do šest dana, ali može trajati između dva i 14 dana. Kod osoba sa oslabljenim imunitetom period do pojave simptoma može biti i duži.

Oko 80 odsto zaraženih ljudi nema nikakve simptome, odnosno infekcija prolazi bez kliničkih znakova.

Kod osoba koje razviju simptome najčešće se javlja akutna febrilna bolest poznata kao groznica Zapadnog Nila.

Simptomi mogu uključivati:

• povišenu temperaturu
• umor
• glavobolju
• bolove u mišićima i zglobovima
• prolazni osip
• povraćanje ili proliv.

U manje od jedan odsto slučajeva virus napada nervni sistem

Kod manje od jedan odsto zaraženih razvija se teži oblik bolesti koji zahvata nervni sistem. Tada može doći do meningitisa, encefalitisa ili akutnog mlitavog mijelitisa.

Rizik od teških neuroloških komplikacija veći je kod starijih osoba i ljudi sa oslabljenim imunitetom.

Meningitis izazvan virusom Zapadnog Nila obično se ispoljava visokom temperaturom, glavoboljom, preosetljivošću na svetlost i ukočenošću vrata.

Encefalitis je još ozbiljnije stanje i može izazvati temperaturu, poremećaj svesti i različite poremećaje pokreta, uključujući drhtanje, nevoljne pokrete, simptome nalik Parkinsonovoj bolesti i probleme sa koordinacijom.

Kod akutnog mlitavog mijelitisa može doći do slabosti ekstremiteta, paralize, gubitka refleksa, oštećenja pojedinih nerava, pa čak i do respiratorne slabosti.

Ovo stanje se najčešće razvija u prvih 24 do 48 sati od početka bolesti. Može se javiti istovremeno sa meningitisom ili encefalitisom.

Nakon infekcije virusom Zapadnog Nila može se razviti i Guillain-Barreov sindrom, koji se obično javlja između jedne i osam nedelja nakon infekcije. Karakterišu ga progresivna slabost mišića, najčešće koja počinje u nogama i širi se naviše, kao i poremećaji čula i funkcija autonomnog nervnog sistema.

Moguće su i druge ozbiljne komplikacije

U retkim slučajevima zabeležene su i komplikacije koje zahvataju druge organe, uključujući poremećaje srčanog ritma, upalu srčanog mišića, razgradnju mišićnog tkiva, upalu očnog živca i drugih delova oka, upalu testisa, pankreasa i jetre.

frank60/Shutterstock

Ko je posebno ugrožen?

Iako svako može razviti težak oblik bolesti, rizik raste sa godinama.

Prema podacima zasnovanim na istraživanjima među davaocima krvi, oko 2 odsto osoba starijih od 65 godina razvije neuroinvazivnu bolest, u poređenju sa manje od 0,5 odsto mlađih od 65 godina.

Osobe između 60 i 69 godina imaju približno dvostruko veći rizik od hospitalizacije zbog bolesti izazvane virusom Zapadnog Nila, dok je kod osoba starijih od 70 godina taj rizik više od šest puta veći u odnosu na mlađe odrasle osobe.

Veći rizik od teškog oblika bolesti imaju i osobe koje boluju od:

• raka
• dijabetesa
• visokog krvnog pritiska
• bolesti bubrega
• stanja koja slabe imuni sistem.

Oporavak može biti dugotrajan

Većina osoba sa blažim oblikom bolesti ili meningitisom izazvanim virusom Zapadnog Nila potpuno se oporavi. Ipak, umor, malaksalost i slabost mogu potrajati nedeljama ili mesecima.

Kod pacijenata koji prežive encefalitis ili akutni mlitavi mijelitis često ostaju trajne neurološke posledice. Nakon hospitalizacije zbog teškog oblika bolesti, mnogi pacijenti imaju dugotrajne fizičke, kognitivne i funkcionalne probleme.

Prema podacima CDC-a, 30 do 40 odsto pacijenata nakon teške bolesti odlazi u ustanove za dugotrajnu negu ili na rehabilitaciju, dok više od polovine i godinu dana nakon bolesti ima određene simptome.

Virus Zapadnog Nila može biti smrtonosan

Među pacijentima koji razviju neuroinvazivnu bolest, ukupna stopa smrtnosti iznosi oko 10 odsto, ali je značajno veća kod starijih osoba i ljudi sa oslabljenim imunitetom.

Kod osoba starijih od 70 godina smrtnost je oko 20 odsto, dok je kod osoba mlađih od 50 godina približno 2 odsto.

Kod pacijenata sa malignim bolestima krvi, osoba koje su imale transplantaciju matičnih ćelija ili organa, kao i onih koji primaju određene terapije koje utiču na imuni sistem, smrtnost može dostići 30 do 40 odsto.

Da li se virus dobija ponovo?

Smatra se da većina ljudi koji preleže infekciju virusom Zapadnog Nila razvija doživotni imunitet.

Ipak, osobe sa oslabljenim imunim sistemom možda neće razviti dovoljno snažan imuni odgovor tokom prve infekcije, a kod njih zaštita može vremenom oslabiti.