Feljton: Sensei – sećanje na Ivicu Osima (6)

Ivica Osim preminuo je 1. maja 2022. godine u porodičnom domu u austrijskom Gracu, pet dana pred svoj 81. rođendan. Sahranjen je 14. maja na gradskom groblju Bare, u Aleji zaslužnih građana u svom rodnom Sarajevu. Sahrani je prisustvovalo nekoliko hiljada ljudi, a prenosila ju je državna radio-televizija, BHRT. Osimovoj komemoraciji koja je održana u Narodnom pozorištu u Sarajevu, kao i sahrani prisustvovali su visoki politički zvaničnici i sportski radnici iz celog sveta.

Priznanja, nagrade i zasluge

Foto: Porodièni album porodice Osim

Za svoj rad, Štraus sa Grbavice je dobio veliki broj domaćih i internacionalnih nagrada. Ovo su samo neke od njih.

U julu 2023. godine glavni trg ispred stadiona Liebenauer na kojem sve zvanične utakmice igra domaći SK Sturm Graz, biće preimenovan u trg “Ivica Osim.”

Skupština Kantona Sarajevo je 19. aprila 2023. godine donela odluku o promjeni naziva Zvorničke ulice u Sarajevu u “Bulevar Ivice Osima.“ Inače, u ovoj ulici se nalazi i stadion Grbavica u čijoj blizini je Osim rođen, odrastao i počeo fudbalsku karijeru u FK Željezničar.

Od 2023. godine u organizaciji Sportskog saveza Bosne i Hercegovine ustanovljena je specijalna nagrada “Ivica Osim”. Ovaj Savez tradicionalno svake godine priređuje manifestaciju izbora sportiste i sportske ekipe Bosne i Hercegovine.

Foto: Porodièni album porodice Osim

Memorijalna fudbalska utakmica u čast Ivice Osima odigrana je 20. novembra 2022. godine na stadionu DŽEF Junajteda, Fukuda Denshi Arena, u Chibi. Sastale su se ekipe Osimov Japan i Osimov DŽEF. Pre početka samog meča, svečano je otvorena posebna kapija na stadionu DŽEF Junajteda koja od tada nosi ime bosanskohercegovačkog istaknutog fudbalskog stručnjaka.

Na svečanoj ceremoniji koja je održana 10. septembra 2022. godine u Tokiju, popularni Švabo primljen je u japansku Kuću slavnih (Japan Football Hall of Fame).

Prijateljska utakmica koja je igrana 6. juna 2022. godine na Nacionalnom stadionu u Tokiju između selekcija Japana i Brazila počela je minutom ćutnje za Štrausa sa Grbavice. Dok je trajala minuta ćutnje na velikom semaforu su se izlistavale fotografije popularnog Švabe.

Japanski novinari su početkom prošle godine izglasali da je Ivica Osim dao najveći doprinos u razvoju njihovog domaćeg fudbala. U konkurenciji su još bili čuveni Arsen Venger, Mihailo Petrović i Hans Oft. Često se u japanskim medijima može čuti da se popularni Švabo naziva Ocem japanskog modernog fudbala.

Foto: Porodièni album porodice Osim

Pokrajina Štajerska (Das Land Steiermark) je 2021. godine uručila Osimu najveće moguće priznanje ove austrijske pokrajine, a to je Veliki orden zasluga (Große Ehrenzeichen des Landes Steiermark).

Početkom decembra 2020. godine Štraus sa Grbavice izabran je kao trener idealnog tima decenije (za period od sezone 1990/91 do 1999/2000) austrijske Bundeslige u izboru specijalnog izdanja magazina Bundesliga-Journal, koji izdaje Fudbalski savez Austrije. Žiri je bio sastavljen od novinara, sportskih urednika i istoričara fudbala.

U decembru 2016. godine dobio je jedno od najvećih priznanja koje dodeljuje Vlada Japana, odnosno sam Car ove daleke istočne zemlje. Ivica Osim je nagrađen Ordenom izlazećeg sunca, 4. klase, zlatnih zraka sa značkom.

Nagrada se dodeljuje kao priznanje za doprinos razvoju fudbala u Japanu i promociju međusobnog razumevanja između Japana i Bosne i Hercegovine. Nagrada je ustanovljena dekretom Državnog veća 10. aprila 1875. godine, i predstavlja jednu od najvrednijih i najstarijih japanskih nagrada ikada.

Švabo je izabran za počasnog predsednika FK Željezničar 30. januara 2016. godine, dok ga je Nogometni savez Bosne i Hercegovine proglasio počasnim predsednikom 22. decembra iste godine.

U januaru 2015. godine Vlada Japana dodelila je novac za “Projekat obnove sportskog centra u Mostaru za pomirenje u zajednici kroz promociju sporta”, odnosno za rekonstrukciju Sportskog centra “Kantarevac”. Projekat je podržan od strane bivšeg kapitena selekcije Japana Cunejasua Mijamotoa i Ivice Osima.

Krajem septembra 2014. godine Osim je bio dobitnik Mirovne nagrade mreže za izgradnju mira Bosne i Hercegovine. Svrha nagrade je prepoznati izvanredna kreativna postignuća u promociji tolerancije i evropskih vrednosti, ljudskih prava i izgradnji mira. Nagrada se simbolično dodeljuje na Međunarodni dan ljudskih prava, 10. decembra.

Krajem decembra 2013. godine Ivica Osim je nagrađen kao “Ličnost regiona 2013. godine”, te mu je istovremeno uručena i “Nagrada za životno delo”, kao zahvalnost za sveukupne rezultate rada.

Skupština Kantona Sarajevo je Osimu u maju 2012. godine uručila Plaketu Kantona Sarajevo za izuzetan doprinos razvoju i promociji sporta, sportske etike i tolerancije u Bosni i Hercegovini i Kantonu Sarajevo.

U decembru 2011. godine u svečanoj sali Rektorata Univerziteta u Sarajevu Ivici Osimu je dodeljena Počasna diploma i zlatna značka sarajevskog Univerziteta.

Foto: Porodièni album porodice Osim

U februaru 2010. godine Ivica Osim je bio dobitnik Državne nagrade za sport koja se tada po prvi put uručivala u organizaciji Ministarstva civilnih poslova BiH. Nagrada je najviše priznanje koje Bosna i Hercegovina dodeljuje za izuzetan doprinos razvoju sporta i afirmaciji Bosne i Hercegovine.

Iste godine Osim je bio jedan od promotera kandidature Japana za organizaciju Svetskog prvenstva 2018. i 2022. godine. Uz Švabu, promoteri japanske kandidature bili su još dva bivša selektora te države, Zico i Philipp Trussier.

FK Partizan je 2005. godine Ivici Osimu uručio nagradu Kristalna prizma za izuzetan doprinos razvoju fudbalskog sporta i FK Partizan uopšte.

Štraus sa Grbavice je u svom bogatom trenerskom poslu bio i instruktor FIFA-e osamdesetih godina u pojedinim afričkim zemljama, te je tako bio zadužen za obuku i licenciranje mladih talentovanih trenera. Na Svetskom prvenstvu u Japanu i Južnoj Koreji 2002. godine bio je deo FIFA-inog tehničkog tima (Technical Study Group-TSG).

Uz Osima, članovi pomenutog tela bili su neki od najpoznatijih svetskih trenera i igrača kao što su: Abedi Pele (Gana), Karlos Alberto Pareira (Brazil), Endo Roksbur (Škotska), Angel Jordanesku (Rumunija), kao i mnogi drugi.

Ivica Osim je uz čuvenog hrvatskog trenera Tomislava Ivića (1933-2011) sedeo na klupi selekcije Sveta koja je igrala protiv sastava reprezentacije Hrvatske iz 1998. godine koju je vodio Miroslav Ćiro Blažević (1935-2023).

Tada se od aktivnog igranja fudbala oprostio istaknuti hrvatski kapiten Zvonimir Boban, a danas ugledni zvaničnik UEFA. Ta utakmica je igrana 7. oktobra 2002. godine na stadionu Maksimir u Zagrebu.

Foto: Porodièni album porodice Osim

Gradsko veće grada Graza (Der Gemeinderat der Landeshauptstadt Gratz) je 2001. godine uručilo Ivici Osimu Povelju o imenovanju za počasnog građanina grada Graza.

U periodu od 1999. do 2001. godine Osim je bio dobitnik tri vezana priznanja Zlatni orden za posebne sportske uspehe (Die Steiermarkische Landesregierung) koji dodeljuje Vlada Pokrajine Štajerska (Das Land Steiermark). Od iste Pokrajine nagrađen je i 1998. godine, i to Zlatnim ordenom za posebne zasluge.

Godine 2000. Štraus sa Grbavice je dobio ”Josef Krainer priznanje za postignuća na području: Fudbala i sportske filozofije“ (Josef Krainer Preiss in Würdigung der Leistungen im Bereich Fussballsport und Sportphilosophie) koje je dobio od Spomen-delo Štajerske (Steiereisches Gedenkwerk).

Obavljao je i dužnost zamenika gradonačelnika Sarajeva od 2000. do 2003. godine, a za vreme njegovog mandata u sarajevskim naseljima su izgrađena mnogobrojna vanjska sportska igrališta, pretežno za fudbal, košarku i odbojku.

Foto: Porodièni album porodice Osim

Ivica Osim je početkom juna 2000. godine u Sarajevu promovisan u ambasadora Olimpijade humanosti, a tom prilikom mu je i dodeljena Zlatna povelja Olimpijade humanosti. Tada je predsednik Komiteta Olimpijade humanosti bio čuveni bosanskohercegovački pesnik i akademik Izet Kiko Sarajlić.

Početkom iste godine, Osim je zauzeo treće mesto u izboru najboljeg sportiste XX veka Bosne i Hercegovine, odmah iza svetski poznatih, košarkaša Mirze Delibašića i fudbalera Safeta Sušića. Također, Švabo je u istoj godini proglašen i za trenera stoleća Bosne i Hercegovine.

Osim je u svom rodnom gradu nagrađen i najvećim mogućim priznanjem, Šestoaprilskom nagradom Grada Sarajeva 1990. godine.

Ivica Osim je nekoliko puta učestvovao kao gost, moderator, promoter i predavač Međunarodnog sportskog simpozijuma SIMPOSAR sa sedištem u Sarajevu, čiji je idejni tvorac i direktor već spomenuti sportski novinar Sabahudin Topalbećirević.

Na ovom sportsko-stručnom događaju do sada su učestvovale najpoznatije i najeminentnije sportske ličnosti sa prostora bivše Jugoslavije. Na poslednjem održanom u oktobru 2022. godine, učesnici ovog događaja govorili su o životu, liku i delu Ivice Osima koji je samo nekoliko meseci ranije preminuo.

O autoru

Bojan Mustur živi i radi u Dohi, Katar. Kao strani dopisnik akreditovan od strane Qatar News Agency-QNA piše za sarajevski dnevni list Oslobođenje.

Član je Međunarodnog udruženja novinara (International Federation of Journalists - IFJ), Međunarodnog udruženja sportskih novinara (International Sports Press Association - AIPS), Udruženja sportskih novinara Bosne i Hercegovine (Association of Bosnia and Herzegovina Sports Journalists) i Udruženja novinara Bosne i Hercegovine (Association of Bosnia and Herzegovina Journalists).

Izveštavao je sa Svetskog prvenstva u Kataru 2022. godine (FIFA World Cup Qatar 2022TM), FIFA Arapskog prvenstva 2021(FIFA Arab Cup Qatar 2021TM), Azijske lige prvaka (AFC Champions League), kao i mnogih drugih katarskih fudbalskih takmičenja.

Blizak je član porodice Ivice Osima i čitav život je proveo pod njegovim jakim uticajem.