Na današnji dan, 20. mart

43. p.n.e. - Rođen je rimski pisac Publije Ovidije, jedan od najvećih pesnika svetske literature. &quot;Čega god se taknem, postaje stih&quot; njegove su reči. Car Oktavijan Avgust prognao ga je 9. n.e. u Tomi u provinciji Mezija na Crnom moru (sada&scaron;nja Konstanca u Rumuniji) zbog intimnih odnosa s carevom razuzdanom kćerkom Julijom. Uprkos molbi za opro&scaron;taj u delima &quot;Tugovanke&quot; i &quot;Pisma sa Ponta&quot;, umro je 17. kao prognanik u Tomiju. Tačan datum njegove smrti nije poznat. Ostala dela: prepev 250 grčkih mitova u 15 knjiga sa 11.995 stihova u heksametrima, &quot;Preobraženja&quot; (Metamorphoses), &quot;Ljubavi&quot;, &quot;Lekovi od ljubavi&quot;, &quot;Legendarne ljubavnice&quot; ili &quot;Pisma&quot;, &quot;Ljubavna tehnika&quot;, &quot;Praznični kalendar&quot; (Fasti), drama &quot;Medeja&quot; (izgubljena). 1413 - Umro je engleski kralj Henri IV, osnivač Lankasterske dinastije. Presto je prigrabio 1399. zbaciv&scaron;i brata od strica Ričarda II, koji je 1400. pod misterioznim okolnostima umro u zatočeni&scaron;tvu u zamku Pontefrakt. Tokom vladavine ugu&scaron;io je pobune Vel&scaron;ana i Ričardovih pristalica, ali je cena tih ratova bila te&scaron;ko oporezivanje podanika i iscrpljujuća borba s parlamentom za kontrolu kraljevske blagajne. Poslednje godine vladavine obeležila je njegova te&scaron;ka bolest i o&scaron;tre frakcijske borbe u vrhu vlasti. 1815 - Francuski car Napoleon I trijumfalno se vratio u Pariz iz progonstva sa sredozemnog ostrva Elba. Posle &quot;vladavine sto dana&quot; u bici kod Vaterloa u junu 1815. porazile su ga sile antifrancuske koalicije i doživotno je prognan na ostrvo Sveta Jelena u Atlantskom okeanu. 1828 - Rođen je norve&scaron;ki pisac Henrik Ibzen, jedan od najvećih u istoriji drame, bespo&scaron;tedan kritičar građanskog dru&scaron;tva. Mnogo je putovao po Evropi, izučavajući dramaturgiju i pi&scaron;ući. Nakon 20 godina vratio se u Norve&scaron;ku i postao upravnik nacionalnog teatra u Oslu. Dela: drame &quot;Pretendenti na presto&quot;, &quot;Brand&quot;, &quot;Per Gint&quot;, &quot;Savez mladih&quot;, &quot;Stubovi dru&scaron;tva&quot;, &quot;Lutkin dom&quot;, &quot;Aveti&quot;, &quot;Narodni neprijatelj&quot;, &quot;Divlja patka&quot;, &quot;Rosmersholm&quot;, &quot;Gospođa s mora&quot;, &quot;Heda Gabler&quot;, &quot;Graditelj Sulnes&quot;, &quot;Mali Ejulf&quot;, &quot;Jun Gabrijel Borkman&quot;, &quot;Kad se mi mrtvi probudimo&quot;, &quot;Pesme&quot;. 1890 - Rođen je italijanski pevač Benjamino Đilji, jedan od najvećih operskih tenora 20. veka. Vi&scaron;e od 40 godina je blistavo tumačio &scaron;ezdesetak rola, posebno u operama italijanskih i francuskih kompozitora. Takođe je igrao u nizu filmova. 1894 - Umro je mađarski revolucionar Lajo&scaron; Ko&scaron;ut, vođa Mađarske revolucije 1848, nepomirljiv protivnik režima Habzbur&scaron;ke monarhije. Posle upada snaga Josipa Jelačića u Mađarsku u septembru 1848, organizovao je Komitet za odbranu otadžbine, potukao Jelačića i krenuo na Beč da bi se obračunao sa Habzburzima. Protiv Ko&scaron;uta su bili mađarski konzervativni krugovi zbog njegovog nagla&scaron;enog liberalizma, dok je krupna aristokratija (magnati) bila opredeljena za Habzburge. Zbog izrazitog nacionalizma protiv njega su bili i nemađarski narodi Ugarske, uključujući i većinu Srba. Ipak među njegovim bliskim saradnicima tokom revolucije bilo je i ljudi srpskog porekla, poput &Scaron;andora Petefija (kr&scaron;ten kao Aleksandar Petrović) ili generala Jano&scaron;a (Jovana) Damjanića. Mađarska republika je ubrzo podlegla spoljnoj vojnoj intervenciji a Ko&scaron;ut je emigrirao i 1894. umro je u Torinu u Italiji. 1908 - Rođen je engleski pozori&scaron;ni i filmski glumac Majkl Redgrejv. Posebno se isticao suptilno&scaron;ću u karakterizaciji likova i izvrsno je vladao jezikom. Filmovi: &quot;Gospođa koja nestaje&quot;, &quot;Smrt noći&quot;, &quot;Brauningova verzija&quot;, &quot;Važno je zvati se Ernest&quot;, &quot;Usamljenost trkača na duge staze&quot;, &quot;Juri&scaron; lake konjice&quot;, &quot;Demoni&quot;. 1913 - Poginuo je srpski pilot Mihajlo Petrović, u borbama nad Skadrom, prvi pilot koji je stradao u istoriji vojnog vazduhoplovstva. Rođen je u Vlakči kod Kragujevca 1884. Bio je artiljerijski podoficir. Kada je Ministarstvo vojno objavilo konkurs za avijaciju 1912. Petrovic je primljen u prvu grupu od &scaron;est kandidata za &scaron;kolu avijacije. &Scaron;kolovao se u Francuskoj i bio je prvi srpski pilot koji je dobio pilotsku diplomu. Na svom avionu tipa &quot;farman&quot; u sastavu Primorskog aeroplanskog odreda 1913. učestvovao je u operacijama oko Skadra, gde je i poginuo, ispav&scaron;i iz aviona zahvaćenog vazdu&scaron;nim strujama. 1915 - Rođen je ruski klavirista nemačkog porekla Svjatoslav Teofilovič Rihter, najznačajniji pijanista 20. veka, prema pojedinim muzičkim kritičarima i najveći pijanista u istoriji muzike. Originalno je tumačio kompozicije različitih epoha, interpretirajući ih savr&scaron;enom tehnikom, &scaron;to je odu&scaron;evljavalo koncertnu publiku &scaron;irom sveta. 1925 - Rođen je Dejvid Voren, australijski izumitelj, pronalazač &quot;crne kutije&quot;. Voren je počeo da radi na takvom uređaju 1953. nakon uče&scaron;ća u istrazi nesreće jednog aviona. Reč je o napravi za snimanje podataka o letu aviona kao i razgovora u pilotskoj kabini. Prototip koji se pojavio 1956. australijska uprava za civilno vazduhoplovstvo odbacila je kao bezvredan. &quot;Crna kutija&quot; je danas obavezan, sastavni deo svih aviona. 1929 - Umro je francuski mar&scaron;al Ferdinand Fo&scaron;, koji je u Prvom svetskom ratu komandovao ključnim bitkama protiv Nemaca na Zapadnom frontu. U njegovom komandnom vagonu u Kompijenju kod Pariza Nemačka je u novembru 1918. potpisala kapitulaciju. 1932 - Rođen je srpski glumac Branislav Ciga Jerinić. Ostvario je vi&scaron;e od stotinu značajnih uloga samo u Narodnom pozori&scaron;tu. Rođen je u Kragujevcu a glumu je studirao u Beogradu. Odigrao je vi&scaron;e upečatljivih uloga u televizijskim dramama i serijama kao i u filmovima: &quot;Mar&scaron; na Drinu&quot;, &quot;Bokseri idu u raj&quot;, &quot;Savamala&quot;, &quot;Lazar&quot;. Među brojnim zapaženim ulogama Jerinića bili su Magbet, pukovnik Kotvic u &quot;Princu od Homburga&quot; Fon Klajsta, Sorina u Čehovljevom &quot;Galebu&quot;.Dobitnik je niza priznanja među kojima su i &quot;Ra&scaron;a Plaović&quot;, &quot;Joakim Vujić&quot;, &quot;Jovan Sterija Popović&quot;. 1933 - Nemački nacisti otvorili su prvi koncentracioni logor - Dahau. 1935 - Umro je srpski geolog Vladimir K. Petković, član Srpske kraljevske akademije, osnivač Državnog geolo&scaron;kog instituta, profesor i rektor Beogradskog univerziteta, najbolji poznavalac kredne formacije kod nas i tektonike istočne Srbije. Bio je upravnik Geolo&scaron;kog zavoda Beogradskog univerziteta i urednik &quot;Geolo&scaron;kih anala Balkanskog poluostrva&quot;. Napisao je oko 70 radova, pretežno o stratigrafiji i tektonici Srbije. Dela: &quot;Geologija istočne Srbije&quot;, &quot;O tektonskom sklopu istočne Srbije&quot;, &quot;Tercijer u Skopskoj ravnici&quot;, &quot;Tupižnica i njeno podnožje&quot;, &quot;Golt u Srbiji&quot;, &quot;O baremskom katu na Grebenu&quot;, &quot;Aptski kat u istočnoj Srbiji&quot;. 1945 - U Drugom svetskom ratu počele su zavr&scaron;ne operacije za oslobađanje Jugoslavije, za &scaron;ta je odlučujući bio proboj Sremskog fronta tri sedmice docnije. 1956 - Francuska je priznala nezavisnost Tunisa, s Habibom Burgibom kao prvim predsednikom. 1972 - U lavini na planini Fudži u Japanu poginulo je 19 alpinista. 1991 - Kaleda Zija izabrana je za predsednika vlade Banglade&scaron;a, u prvom mirnom demokratskom prenosu vlasti od nastanka te zemlje 1971. 1994 - Tunis je dobio prvu vi&scaron;epartijsku skup&scaron;tinu. 1995 - Muslimanska armija u Bosni i Hercegovini pokrenula je snažnu ofanzivu na Vojsku Republike Srpske na Majevici i Vla&scaron;iću, 40 dana pre isteka četvoromesečnog primirja, zaključenog uz posredovanje biv&scaron;eg predsednika SAD Džimija Kartera. 1995 - U Irak je upalo 35.000 turskih vojnika u operaciji protiv kurdskih pobunjenika. 1995 - U napadu nervnim gasom japanske verske sekte AUM &Scaron;inrikjo u tokijskoj podzemnoj železnici usmrćeno je 12 ljudi, a vi&scaron;e od 5.500 je povređeno. 1996 - Jedan od ključnih iračkih generala u Zalivskom ratu Nazar Hazrađi prebegao je u Jordan. 1999 - Četiri dana pre početka agresije NATO na Srbiju (SRJ) sa Kosova i Metohije povuklo se svih 1.380 verifikatora Organizacije za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS). 1999 - U sukobima kod Srbice i Podujeva poginuo je jedan policajac i sedam terorista takozvane OVK. 2001 - Najveća naftna platforma u svetu, sme&scaron;tena naspram obala Brazila, potonula je za samo nekoliko minuta, pet dana nakon snažne eksplozije u kojoj je poginulo 11 lica. 2003 - Američke i britanske snage počele su invaziju na Irak, uprkos protivljenju Francuske, Rusije, Kine i Nemačke, dva sata po isteku ultimatuma koji je predsednik Džordž Bu&scaron; postavio predsedniku Sadamu Huseinu da sa sinovima i saradnicima napusti zemlju. 2005 - SAD su usvojile strategiju preventivnih udara protiv država za koje je procenjeno da predstavljaju pretnju. 2007 - Najmanje 63 osobe nastradale su u požaru koji je izbio u jednom domu za stara lica u mestu Kami&scaron;evacka, na Kavkazu, na jugozapadu Rusije, dok ih je jo&scaron; tridesetak povređeno. 2007 - Svetska zdravstvena organizacija objavila je da je meningitis usmrtio 1.670 osoba u subsaharskoj Africi, tokom prethodna dva meseca, dok je njih oko 16.000 zaraženo tom bole&scaron;ću. 2009 - Umro je Vladimir Savčić Čobi, poznati pevač, zabavljač i glumac. Rođen je u Ni&scaron;u 1948. a odrastao je u Sarajevu, gde je i započeo muzičku karijeru. Proslavio se kao član muzičkog sastava &quot;Pro arte&quot;. Potom je nastavio solo karijeru. Upamćen je i po ulozi u humorističkoj seriji posvećenoj ratu u Bosni &quot;Složna braća&quot;. Tokom karijere prodao je osam miliona ploča &scaron;to ga čini jednim od najpopularnijih izvođača negda&scaron;nje Jugoslavije. 2017 - Umro je Dejvid Rokfeler, američki milijarder, filantrop. Nalazio se na čelu banke Džej Pi Morgan Čejs, i upravljao je ogromnom mrežom, kako poslovne tako i filantropske prirode, od očuvanja životne sredine do umetnosti. Njegovo bogatstvo procenjeno je na 3,3 milijarde US dolara. Bio je poslednji predstavnik svoje generacije znamenite famillije najkrupnijeg biznisa. Upamćen je i po nizu dobrotvornih akcija, tako je na 100. rođendan 2015, državi Mejn poklonio vi&scaron;e od 2.000 hektara zemlje pokraj nacionalnog parka. 2018 - Biv&scaron;i francuski predsednik Nikola Sarkozi uhap&scaron;en je zbog istrage u vezi s finansijskim neregularnostima tokom njegove izborne kampanje 2007. Istraga je otvorena zbog sumnje da je Sarkozi nezakonito primio ukupno 50 miliona evra od libijskog lidera Moamera Gadafija. Francusko-libanski biznismen Zijad Takijedin obelodanio je da je isporučio Sarkoziju i njegovom biv&scaron;em &scaron;efu osoblja pakete u kojima se nalazilo pet miliona evra. 2019 - Drugostepenom presudom koju je saop&scaron;tio danski sudija Van Jensen, petločlano veće Mehanizma za međunarodne krivične sudove (MMKS) osudilo je Radovana Karadžića na kaznu doživotnog zatvora. 2020 - Preminuo je Borislav Bora Stanković, srpski ko&scaron;arka&scaron;, dugogodi&scaron;nji generalni sekretar Međunarodne ko&scaron;arka&scaron;ke federacije (FIBA) a potom njen počasni sekretar. Jedan je od osnivača ko&scaron;arka&scaron;kog kluba Crvena zvezda, reprezentativac Jugoslavije, i čovek koji je postigao prvi ko&scaron; u istoriji svetskih prvenstava. Za reprezentaciju Jugoslavije igrao je na Svetskom prvenstvu u Buenos Ajresu. Generalni sekretar FIBA bio je od 1976. do 2002. godine. Bio je pripadnik ko&scaron;arka&scaron;ke Kuće slavnih i član Međunarodnog olimpijskog komiteta (MOK). Godine 1995. &quot;izmislio&quot; je kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u Atini i time omogućio reprezentaciji tada&scaron;nje SR Jugoslavije da se posle sankcija vrati na veliku scenu i osvoji istorijsko zlato.

Na današnji dan, 20. mart

0 Komentari