Na današnji dan, 9. avgust

117 &ndash; Umro je rimski car Marko Ulpije Trajan. U periodu njegove vladavine (98-117) rimska imperija je dostigla najveći teritorijalni obim i, prema proceni, imala je oko 70 miliona stanovnika. Trajan je poslednji rimski vladar koji bitno pro&scaron;irio rimsku državu, osvojiv&scaron;i Dakiju, nabatejsku državu, Jermeniju, Mesopotamiju. Između Rajne i Dunava podigao je &quot;Veliki zid&quot;. Po projektu Apolodora iz Damaska sagradio je kameni most preko Dunava kod Kladova koji je vezivao Gornju Meziju sa Dakijom, put desnom obalom Dunava od Singidunuma (Beograd) do mosta, kao i niz utvrđenja u Trakiji. U Italiji je, između ostalog, podigao Trajanov forum na kojem se nalazi stub s bareljefima kojima su prikazane Trajanove pobede.1655 &ndash; U nastojanju da skr&scaron;i rojalističke težnje, po&scaron;to je početkom godine raspustio parlament, Oliver Kromvel je podelio Englesku na 11 okruga s general-majorima kao guvernerima, čime je otpočela njegova diktatorska vladavina.1792 &ndash; U Parizu su vođe jakobinaca stvorile ustaničku komunu koja je sutradan organizovala mar&scaron; na kraljevsku palatu u Tiljeriju. Gomila je masakrirala &Scaron;vajcarsku gardu koja je do poslednjeg ostala verna kralju, opljačkala i razorila dvor i svrgla kralja Luja XVI, čime Francuska postaje republika.1830 &ndash; Luj Filip je formalno prihvatio krunu francuskog kralja, dva dana po&scaron;to ga je Nacionalna skup&scaron;tina izabrala umesto zbačenog &Scaron;arla X Burbonskog, zbačenog u Julskoj revoluciji.1842 &ndash; SAD i Velika Britanija potpisale su sporazum kojim je određena granica između SAD i Kanade od Mejna do Velikih jezera.1858 &ndash; U Posavini je izbila buna srpskih seljaka protiv turske vlasti u Bosni zbog poku&scaron;aja nasilnog ubiranja trećine letine. Ustanak pod vođstvom sve&scaron;tenika Stevana Avramovića i Petka Jagovića zahvatio je sela između Brčkog, Gradačca i Modriče. Glavni napad turske vojske krajem septembra 1858. ustanici su odbijali dva dana, a potom je otpor ugu&scaron;en. Slom bune praćen je pokoljem, pa se narod masovno razbežao između ostalog i preko Save u Austriju.1896 &ndash; Rođen je &scaron;vajcarski psiholog Žan Pijaže, prvi predsednik &Scaron;vajcarskog psiholo&scaron;kog dru&scaron;tva, osnivač Međunarodnog centra za genetičku epistemologiju, jedan od najuticajnijih psihologa 20. veka. Zasnovao je kognitivno-razvojnu (ili genetičko-strukturalističku) &scaron;kolu, čiji upliv se može meriti s nekada&scaron;njim uticajem psihoanalize. Najvi&scaron;e je istraživao razvoj jezika, mi&scaron;ljenja i prosuđivanja kod dece, smatrajući da taj razvoj nije stalan, već da ga karakteri&scaron;u različite faze, genetski programirane na različitim uzrastima. Dela: &quot;Jezik i mi&scaron;ljenje deteta&quot;, &quot;Moralno suđenje kod dece&quot;, &quot;Poreklo inteligencije&quot;.1896 &ndash; Poginuo je nemački inženjer i pronalazač Oto Lilijental, jedan od pionira avijacije, isprobavajući dvokrilac koji je ranije iste godine konstruisao. Lilijental je osmatrajući let ptica usavr&scaron;io jedrilicu i dokazao superiornost zakrivljenih nad ravnim krilima.1918 &ndash; Rođen je američki filmski režiser Robert Oldrič, koji je snimao trilere, vesterne, filmove strave, psiholo&scaron;ke drame i komedije. Filmovi: &quot;&Scaron;ta se dogodilo s Bebi Džejn?&quot;, &quot;Vera Kruz&quot;, &quot;Apač&quot;, &quot;Dvanaest žigosanih&quot;, &quot;Poljubac smrti&quot;, &quot;Tiho, tiho &Scaron;arlota&quot;, &quot;Zatvorski krug&quot;, &quot;Veliki nož&quot;, &quot;Poslednji sumrak&quot;, &quot;Po zakonu i pendreku&quot;, &quot;Legenda o Lajli Kler&quot;, &quot;Grisomova banda&quot;, &quot;Ubistvo sestre Džordž&quot;, &quot;Zatvorsko dvori&scaron;te&quot;.1919 &ndash; Umro je italijanski kompozitor Ruđero Leonkavalo. Napisao je veliki broj opera, ali uspeh svog komada &quot;Pajaci&quot; nije uspeo da ponovi.1945 &ndash; Razvijen je prvi dokumentarni film snimljen u Jugoslaviji posle Drugog svetskog rata &quot;Jasenovac&quot;. Svedočanstvo o zločinima hrvatskih usta&scaron;a u najvećem koncentracionom logoru na Jugoistoku Evrope režirali su Gustav Gavrin i Kosta Hlavati, koji su napisali i scenario. Strahote kojima su bili izloženi zatočenici, ogromnom većinom Srbi i Jevreji, rekonstruisane su pomoću snimaka pronađenih u zaplenjenim nemačkim i hrvatskim arhivima kao i kod pojedinaca.1945 &ndash; Vazduhoplovstvo SAD je u Drugom svetskom ratu bacilo atomsku bombu na japanski grad Nagasaki, tri dana posle prve bombe bačene na Hiro&scaron;imu. U Nagasakiju, gradu sa 260.000 stanovnika, usmrćeno je najmanje 74.000 osoba.1962 &ndash; Umro je nemački pisac Herman Hese, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1946. i jedan od najznačajnijih književnika 20. veka. Određivala ga je svojevrsna odbojnost prema normama građanskog poretka kao i zainteresovanost za duhovnost pa i misticizam. Bio je &scaron;ezdesetih 20. veka neka vrsta idola omladine na Zapadu. Pisao je s velikim uspehom i poeziju. Dela: romani &quot;Peter Kamencind&quot;, &quot;Pod točkom&quot;, &quot;Gertruda&quot;, &quot;Roshalda&quot;, &quot;Demijan&quot;, &quot;Sidarta&quot;, &quot;Stepski vuk&quot;, &quot;Igra staklenih perli&quot;, &quot;Narcis i Zlatousti&quot;.1965 &ndash; Singapur, ranije britanska kolonija, postao je nezavisna država posle otcepljenja od Malezije, čija je federalna jedinica postao posle sticanja nezavisnosti od Britanije.1974 &ndash; Zbog ume&scaron;anosti u aferu &quot;Votergejt&quot; predsednik SAD Ričard Nikson podneo je ostavku, a zakletvu kao novi &scaron;ef države položio je dotada&scaron;nji potpredsednik Džerald Ford.1975 &ndash; Umro je ruski kompozitor Dmitrij Dmitrijevič &Scaron;ostakovič, član Srpske akademije nauka i umetnosti, čije kompozicije su čvrsto povezane sa ruskom muzičkom tradicijom. Napisao je monumentalnu &quot;Petu simfoniju&quot;, a u najtežim danima nemačke blokade Lenjingrada (danas Sankt Peterburg) u Drugom svetskom ratu &quot;Sedmu (Lenjingradsku) simfoniju&quot;. Ostala dela: opere &quot;Nos&quot;, &quot;Ledi Makbet Mscenskog okruga (Katarina Izmajlovna)&quot;, oratorijum &quot;&Scaron;ume pevaju&quot;, simfonije, koncerti, kamerna muzika.1992 &ndash; U Barseloni su zavr&scaron;ene 25. Olimpijske igre na kojima je učestvovalo 15.000 sportista iz 172 zemlje. Zbog sankcija UN, Srbija (SRJ) nije učestvovala u ekipnim sportovima, ali su medalje izborili na&scaron;i strelci, Jasna &Scaron;ekarić srebrnu, a Aranka Binder i Stevan Pletikosić bronzanu.1995 &ndash; Gvatemalski putnički avion upao je u nevreme na letu od Majamija i sru&scaron;io se u jedan vulkan, &scaron;to nije preživeo niko od 65 lica u letelici.1998 &ndash; U sukobu s policijom u severnoj indijskoj državi Ka&scaron;mir poginuo je Ali Muhamed Dar, samoproklamovani &quot;zamenik vrhovnog komandanta&quot; zabranjene separatističke islamske terorističke grupe Hizb-ul-Mudžahedin, organizacije koja nastoji da Ka&scaron;mir pripoji Pakistanu.1999 &ndash; Predsednik Rusije Boris Jeljcin ukazom je smenio predsednika vlade Sergeja Stepa&scaron;ina, kojeg je nepuna tri meseca ranije postavio na to mesto, i za novog &scaron;efa ruske vlade imenovao je Vladimira Putina.2000 &ndash; Predsednik Venecuele Ugo Čaves doputovao je u Bagdad kao prvi izabrani &scaron;ef države koji je posetio Irak posle invazije armije te zemlje na Kuvajt 1990.2001 &ndash; U napadu palestinskog teroriste samoubice u Jerusalimu poginulo je 15 osoba.2007 &ndash; Filipinske trupe su u intenzivnim borbama protiv islamskih ekstremista na južnom ostrvu Jolo ubile najmanje 54 osobe. Islamski ekstremisti, pripadnici grupe Abu Sajaf, povezane sa Al-Kaidom, bore se za otcepljenje tog dela Filipina.2008 &ndash; Umro je palestinski pesnik Mahmud Darvi&scaron;, najpriznatiji palestinski pesnik, čija je poezija prevođena na vi&scaron;e od 20 jezika. Opisivao je borbu svog naroda, kritikujući pritom i Izrael i palestinsko rukovodstvo kao i neslogu Palestinaca. Studirao je u Sovjetskom Savezu. Njegov Manifest, napisan 1988. poslužio je kao deklaracija nezavisnosti Palestine, a PLO je napustio 1993. posle potpisivanja privremenog mirovnog sporazuma.2013 &ndash; Palata Srbija, nekada zgrada SIV-a, odnosno formalno Palata Federacije, u Novom Beogradu, odlukom Vlade Srbije dobila je status spomenika kulture. Monumentalno zdanje projektovano u obliku slova H, povr&scaron;ine 5.500 kvadrata sa 744 prostorije, ima posebno vredan enterijer u čijem su nastanku, odnosno dekorisanju, učestvovali brojni znameniti umetnici negda&scaron;nje Jugoslavije, poput Petra Lubarde, Mladena Srbinovića, Mila Milunovića, Đorđa Andrejevića Kuna, Marija Pregelja, Save Sandića, Ratomira Gligorijevića.2019 &ndash; Kineska telekomunikaciona kompanija Huavej predstavila je operativni sistem za smartfone, &quot;HongmengOS&quot;, na engleskom poznatiji kao &quot;HarmonyOS2&quot;, koji, kako je saop&scaron;teno, može da zameni Guglov android.2020 &ndash; U Belorusiji su započeli protesti opozicije po&scaron;to su objavljeni rezultati izbora na kojima je pobedio dugogodi&scaron;nji predsednik te zemlje Aleksandar Luka&scaron;enko.2023 &ndash; Srpska atletičarka Angelina Topić osvojila je zlatnu medalju u skoku uvis na Evropskom prvenstvu do 20 godina, održavanom u Izraelu. Skokom 1,90 metara osvojila je zlato i tako postala dvostruka juniorska prvakinja Evrope u skoku u vis.2023 &ndash; Kandidat za predsednika Ekvadora Fernando Vilavisensio ubijen je tokom predizbornog skupa u Kitu, glavnom gradu zemlje. Napadač je neutralisan u razmeni vatre s policijom. Vilavisensio je bio jedan od najo&scaron;trijih kritičara ekvadorskih vlasti, osuđen na 18 godina zatvora zbog navodne klevete. Uživao je politički azil u Peruu. Prema prethodnim istraživanjima, imao je podr&scaron;ku 7,5 odsto birača, odnosno bio je peti po popularnosti među predsedničkim kandidatima.2024 &ndash; Umrla je Rada Stefanović, srpska književnica. Živela je u rodnoj Jagodini pi&scaron;ući kako za decu tako i za odrasle. Prevođena je na vi&scaron;e svetskih jezika. Autor je pesama pretočenih u poznate kompozicije. Dobitnica je raznih priznanja, od Zlatnog pera, preko Pomoravskog Orfeja, Oktobarske nagrade Jagodine do Nagrade za životno delo UKS. Autor je 43 knjige, među njima i: &quot;Žena od kamena&quot;, &quot;Ulica moje du&scaron;e&quot;, &quot;&Scaron;arene priče&quot;, &quot;Nebeski suncokret&quot;, &quot;Plavi biseri&quot;.2024 &ndash; Prilikom pada aviona u mestu Vinjedo, Brazil, poginule su 62 osobe. Letelica kompanije Voepas ATR-72 kretala se za Sao Paulo iz Kaskavela, u brazilskoj državi Parana, i sru&scaron;ila se oko 13.30 u gradu Vinjedo, nepunih osamdesetak kilometara severozapadno od Sao Paula.

Na današnji dan, 9. avgust

0 Komentari

Najnovije