Kako se pravilno kaže – Uskrs ili Vaskrs?

Pored praznične atmosfere, farbanja jaja i proslavljanja najvećeg hri&scaron;ćanskog praznika, svake godine oko Uskrsa se iznova javlja ista dilema.Naime, mnogi su u nedoumici da li treba da kažu Uskrs ili Vaskrs. Vaskrs, Uskrs ili VoskresenijeZa početak, lingvistički, ispravno je reći i Vaskrs, i Uskrs, kao i Voskresenije. &quot;Vaskrs&quot; je srpskoslovenski oblik koji pripada srpskom crkvenom i književnom jeziku, koji se do sredine XVIII veka upotrebljavao u svim krajevima pod upravom Srpske pravoslavne crkve. &quot;Voskresenije&quot; je ruskoslovenski oblik i reč je o staroslovenskom jeziku ruske redakcije koji je danas jezik srpske crkve. Naime, srpskoslovenski jezik kao zvanični crkveni jezik Srbi su sredinom XVIII veka zamenili ruskim crkvenim jezikom.U tom crkvenom jeziku reči o kojima govorimo izgovaraju se na ruski način &ndash; sa &quot;o&quot; u prvom slogu, pa se tako kaže - Voskresenije, voskresnuti, voskrese.Kako Srbi nisu zaboravili ni svoj stari naziv za ovaj praznik u opticaju je ostalo i &quot;Vaskrs&quot; i &quot;Voskrsenije&quot;. Pravilno je reći i &quot;Uskrs&quot;. Reč &quot;Uskrs&quot; pripada srpskom narodnom jeziku. Reč je o autentičnom izrazu koji je u neka davna vremena nastao prilagođavanjem onoga &scaron;to je izgovoreno u crkvama.&quot;Ova reč je, kao i mnoge druge u na&scaron;em jeziku, prilikom poslednje velike reforme jezika dobila svoj upro&scaron;ćeni oblik u narodnom, to jest govornom jeziku. Međutim, zbog značaja ovog Praznika nad praznicima, zbog konstantne upotrebe bogoslužbenih knjiga na crkvenoslovenskom jeziku, u crkvenoj upotrebi se održao i zvanično se koristi oblik sa prefiksom VA-skrs, kao i u izvedenicama VA-skrsenje, VA-skrsao... U crkvenom kalendaru pi&scaron;e VA-skrsenje Gospoda Isusa Hrista - VASKRS&quot;, istakao je za Istorijski zabavnik Ivan Neđić, profesor pripravnik Bogoslovije Svetog Arsenija u Sremskim Karlovcima.Zatim je dodao:&quot;Ovaj oblik je bliži originalnom staroslovenskom izrazu, i potpuno saglasan crkvenoslovenskom VO-skresenije. Koliko se ovaj način izražavanja sačuvao u crkvenoj svesti svedoče i nazivi drugih praznika koji počinju istim prefiksom kao &scaron;to su VA-znesenje, VA-vedenje i drugi. Te&scaron;ko je da ćete čuti da neko kaže praznik Uznesenja ili Uvedenja, a većina će reći Uskrs&quot;.Sve&scaron;tenstvo kaže VaskrsNema, dakle, govora o tome da su neki nazivi ovog praznika &quot;hrvatski&quot;, a drugi &quot;srpski&quot;, Postoji samo &quot;Uskrs&quot; (srpski narodni izraz), &quot;Vaskrs&quot; (srpskoslovenski književni i crkveni oblik) i &quot;Voskresenije&quot; (ruskoslovenski oblik i dana&scaron;nji srpsko-crkveni izraz).&quot;Negativna konotacija na reč &quot;Uskrs&rdquo; razvila se u određenim nacionalistički opredeljenim krugovima u periodu poslednjih nemira na prostorima Balkana, te je ta reč povezana sa rimokatoličkim nazivom za ovaj praznik koji oni i nazivaju Uskrsnuće Gospodinovo. Međutim, ovo je jedna činjenica koja ne sme uop&scaron;te da se dovodi u vezu sa hri&scaron;ćanskim etosom i načinom življenja i shvatanja života, te tako nijedna interpretacija reči ne može da umanji značaj ovog, za nas hri&scaron;ćane, spasonosnog Praznika&quot;, istakao je profesor Ivan Neđić. &Scaron;ta kažu lingvisti?Ako i postoji neka razlika ona je, navode neki lingvisti, stilske prirode &ndash; prefiks &quot;vas&quot; se smatra svečanijim, a prefiks &quot;us&quot; pripada stilski neutralnom standardu.&Scaron;to se pozdrava za najveći hri&scaron;ćanski praznik tiče, nije se uobičajilo &quot;Hristos uskrsnu&quot;, ali druge dve varijante jesu &ndash; &quot;Hristor vaskrse&quot; i &quot;Hristos voskrese&quot;, i obe su potpuno ispravne.

Kako se pravilno kaže – Uskrs ili Vaskrs?

4 Komentari