Na današnji dan, 24. jul

1567 - &Scaron;kotsku kraljicu Mariju Stjuart nezadovoljno plemstvo primoralo je da abdicira, po&scaron;to je protestantskoj &Scaron;kotskoj poku&scaron;ala da nametne rimokatolicizam.1783 - Rođen je južnoamerički revolucionar, vojskovođa i državnik Simon Bolivar, najznačajnija ličnost u borbi za nezavisnost Latinske Amerike od &Scaron;panije. Posle niza vojnih pobeda nad &Scaron;pancima nazvan je &quot;El Libertador de la Patria&quot; (Oslobodilac otadžbine). Oslobodio je Venecuelu, Ekvador, Panamu i Peru i izabran je za predsednika Kolumbije i Bolivije, koja je po njemu dobila ime. Njegovu životnu zamisao, osnivanje federacije južnoameričkih republika, omela su trvenja vladajućih krugova i otpor SAD i Velike Britanije. Optužen za nameru da se proglasi monarhom, povukao se s vlasti 1830. i ubrzo umro.1799 - Francuske trupe generala Napoleona Bonaparte potukle su Turke, u stvari egipatske jedinice, kod Abukira u Egiptu.1802 - Rođen je francuski pisac Aleksandar Dima Otac, jedan od začetnika feljtonističkog romana. Sam ili uz pomoć saradnika napisao je oko 300 dela, punih života i zanimljivih preokreta, čija kompozicija, živ dijalog i slikoviti opisi privlače i sada čitalačku publiku &scaron;irom sveta. Najpre se istakao romantičnim dramama &quot;Anri III i njegov dvor&quot;, &quot;Antoni&quot;, &quot;Kula Nel&quot;, &quot;Kin&quot;. Pisao je i komedije, ali je svetsku slavu stekao mnogobrojnim slobodno obrađenim romanima s motivima iz francuske istorije: &quot;Tri musketara&quot;, &quot;Grof od Monte Krista&quot;, &quot;Kraljica Margo&quot;, &quot;Dvadeset godina posle&quot;, &quot;Kraljičin đerdan&quot;, &quot;Crna lala&quot;.1804 - Srpska potera predvođena bimba&scaron;om (turski vojni čin u rangu komandanta bataljona) kasnije vojvodom, Milenkom Stojkovićem uhvatila je i pogubila, na dunavskom ostrvu Ada Kale, dahije Aganliju, Kučuk Aliju, Mulu Jusufa i Mehmeda Fočića, koji su prethodno &quot;sečom knezova&quot; zapalili iskru Prvog srpskog ustanka. Namera dahija bila je da se dočepaju Vidina (danas Bugarska). Vlasti u Istanbulu su verovale da su Srbi osvetom nad dahijama dobili zadovoljenje, ali su se ustanici pod vođstvom Karađorđa sukobili 1805. sa sultanovom vojskom.1824 - Rezultati prvog ispitivanja javnog mnjenja u svetu objavljeni su u američkoj državi Delaver uoči predsedničkih izbora u SAD.1828 - Rođen je ruski pisac, književni kritičar i estetičar Nikolaj Gavrilovič Černi&scaron;evski, koji je stvorio sopstveni estetički sistem i snažno uticao na rusku književnost u 19. veku. Zbog propagiranja ideja seljačke revolucije i utopijskog socijalizma prognan je u Sibir. U disertaciji &quot;Estetički odnos umetnosti prema stvarnosti&quot; insistirao je na dru&scaron;tvenoj ulozi književnosti. U delu &quot;&Scaron;ta da se radi&quot; propagirao je socijalističko utopijske poglede na probleme braka, porodice, emancipacije žena. Ostala dela: &quot;Ogledi o Gogoljevom periodu ruske književnosti&quot;, &quot;Književno-kritički članci&quot;, &quot;Rus na randevuu&quot;.1864 - Rođen je nemački pisac Frank Vedekind, koji je ekscentričnim ali snažnim dramama, punim ironije i cinizma, tragike i komike, grotesknih likova, erotskih scena i uličnog žargona, provocirao građanski moral. Dela: drame &quot;Prolećno buđenje&quot;, &quot;Zemaljski duh&quot;, &quot;Markiz fon Kajt&quot;, &quot;Pandorina kutija&quot;, &quot;Mrtvački ples&quot;, &quot;Muzika&quot;, &quot;Cenzura&quot;, pesme &quot;Četiri godi&scaron;nja doba&quot;.1883 - U poku&scaron;aju da prepliva brzake reke iznad Nijagarinih vodopada, udavio se Metju Veb, koji je 1875. prvi preplivao kanal Laman&scaron;.1921 - Rođen je Đuzepe di Stefano, italijanski operski umetnik, tenor. Rođen u Kataniji, na Siciliji, pevanje je učio u Milanu, a debi je imao 1947. godine u milanskoj Skali. Zbog specifične boje glasa, od pedesetih 20. veka, Di Stefano je smatran jednim od najboljih svetskih pevača. Osvajač je zlatnog Orfeja, prestižne italijanske muzičke nagrade. Često je pevao u duetu sa operskom divom Marijom Kalas.1923 - Grčka, Turska i sile pobednice u Prvom svetskom ratu potpisale su u Lozani konvenciju o prinudnom iseljavanju hri&scaron;ćana iz Turske u Grčku i muslimanskog življa u suprotnom pravcu (svi muslimani Turske, nezavisno od etničkog porekla i jezika smatrani su Turcima u skladu sa islamskim pravom). Turska se odrekla svih prava na prethodno izgubljene teritorije u Prvom svetskom ratu, ali je zadržala Istočnu Trakiju uključujući i Jedrene, čime su definitivno određene granice turske države na evropskom kontinentu.1943 - Savezničko vazduhoplovstvo je u Drugom svetskom ratu počelo operaciju &quot;Gomora&quot; te&scaron;ko sistematsko bombardovanje nemačkog lučkog grada Hamburg.1946 - SAD su izvele prvu podvodnu atomsku probu na koralnim atolima Bikini u sastavu Mar&scaron;alskih ostrva u zapadnom delu Pacifika, čime je počela serija atomskih proba čuvana u tajnosti do 1958. Hidrogenske eksplozije su takođe ispitivane na istoj lokaciji 1954. i 1956.1957 - Umro je francuski pisac, režiser i glumac ruskog porekla Aleksandar Žorž Sa&scaron;a Gitri, autor lakih komedija, koje je sam režirao i u njima igrao glavne uloge. Dela: komedije &quot;Noćni čuvar&quot;, &quot;Lepa svadba&quot;, operete &quot;Maskirana ljubav&quot;, &quot;Mocart&quot;, filmovi &quot;Kad bi Versaj progovorio&quot;, &quot;Roman jednog varalice&quot;.1967 - Francuski predsednik &Scaron;arl de Gol zavr&scaron;io je u Montrealu govor usklikom &quot;Živeo slobodni Kvebek&quot; (kanadska pokrajina sa francuskom etničkom većinom, nekada francuska kolonija) izazvav&scaron;i skandal u kanadskoj javnosti i žestok protest premijera Lestera Pirsona, pa je &scaron;ef francuske države bio primoran da skrati posetu Kanadi.1974 - Konstantin Karamanlis je, posle sedmogodi&scaron;nje vladavine vojne uprave, obrazovao u Grčkoj prvu civilnu vladu.1974 - Umro je engleski fizičar Džejms Čedvik, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1935. koji je 1932. otkrio neutron. U Drugom svetskom ratu od 1943. do 1945. kao glavni britanski instruktor radio je na &quot;Menhetn projektu&quot; razvoja atomske bombe u Los Alamosu, SAD.1976 - Američki svemirski brod &quot;Viking 1&quot; spustio se na Mars, čime je počelo ispitivanje mogućnosti života na toj planeti.1980 - Umro je engleski filmski glumac Piter Selers, izuzetan komičar, majstor preru&scaron;avanja. Igrao je u seriji filmova o Pink Panteru. Ostali filmovi: &quot;Dr Strendžlav&quot;, &quot;Lolita&quot;, &quot;Pucanj u tami&quot;, &quot;&Scaron;ta je novo, mačkice&quot;, &quot;Zatvorenik Zende&quot;, &quot;Dobrodo&scaron;li, gospodine Čens&quot;.1981 - U kineskoj provinciji Sečuan u poplavama je poginulo vi&scaron;e od 700 osoba, a milion i po je ostalo bez krova nad glavom.1991 - Preminuo je jevrejski pisac Isak Ba&scaron;evis Singer, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1978. čija su dela inspirisana tradicijom i folklorom Jevreja u Istočnoj Evropi, najvi&scaron;e Galiciji (danas podeljena između Poljske i Ukrajine). Jevrejska zajednica u toj oblasti imala je brojne specifičnosti, i one su najče&scaron;ća tema njegovih dela. Preselio se u SAD 1935. Dela: romani &quot;Satana u Goraju&quot;, &quot;Moskatovi&quot;, &quot;Mađioničar iz Lublina&quot;, &quot;Rob&quot;, &quot;Imanje&quot;, &quot;Posed&quot;, &quot;Neprijatelji: ljubavna priča&quot;, &quot;&Scaron;o&scaron;a&quot;, zbirke priča &quot;Gimpel luda&quot;, &quot;Spinoza iz Pijačne ulice&quot;, &quot;Kratki petak&quot;, &quot;Seansa i druge priče&quot;, &quot;Strasti&quot;, &quot;Stara ljubav&quot;, memoarske knjige &quot;U sudnici mog oca&quot;, &quot;Dečak u traganju za Bogom&quot;, &quot;Mladić u traganju za ljubavlju&quot;, &quot;Izgubljen u Americi&quot;.1996 - U predgrađu glavnog grada &Scaron;ri Lanke Kolomba poginulo je 57 i ranjeno vi&scaron;e od 500 lica u eksploziji podmetnutoj u prigradski voz, za koju su optuženi tamilski pobunjenici.2005 - Umro je britanski naučnik Ričard Dol, koji je prvi utvrdio vezu između duvana i raka pluća, kao i između alkohola i raka dojke i otkrio pozitivno dejstvo aspirina u lečenju srčanih oboljenja.2005 - Amerikanac Lens Armstrong sedmi put zaredom trijumfovao je na najvećoj svetskoj biciklističkoj trci &quot;Tur d&#39;Frans&quot; i tako karijeru okončao podvigom koji će te&scaron;ko biti ponovljen.

Na današnji dan, 24. jul

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

Vrati se na vest

0 Ostavite komentar

Najnovije

Razoran požar u Nemačkoj; Petoro povređenih, 2.000 evakuisano VIDEO

Slažu se kockice u Partizanu – drugo pojačanje u istom danu!

Srbija "pregazila" Češku VIDEO

Naoružani do zuba; Policija zaustavila blokadere posle skupa u Valjevu – pronađen arsenal oružja

Tramp: "Možda uskoro proglasim Ormuski moreuz američkom teritorijom" VIDEO

Na današnji dan, 24. jul

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala. Vrati se na vest

0 Ostavite komentar

B92 na društvenim mrežama

Najnovije

Razoran požar u Nemačkoj; Petoro povređenih, 2.000 evakuisano VIDEO

Slažu se kockice u Partizanu – drugo pojačanje u istom danu!

Srbija "pregazila" Češku VIDEO

Naoružani do zuba; Policija zaustavila blokadere posle skupa u Valjevu – pronađen arsenal oružja

Tramp: "Možda uskoro proglasim Ormuski moreuz američkom teritorijom" VIDEO

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

Vrati se na vest