1540 - U Rudaj Fildsu kod Čestera u Engleskoj održana je prva zabeležena konjska trka.1849 - Italijanski revolucionar Đuzepe Macini proglasio je Rim republikom.1861 - Džeferson Dejvis izabran je za predsednika, a Aleksander Stivns za potpredsednika Konfederalnih država Amerike (južne države otcepljene od SAD).1873 - Rođen je srpski istoričar Jovan Radonić, član Srpske kraljevske akademije. Gimnaziju je završio u Novom Sadu, studirao je u Beču kod Jagića i Jirečeka. Nakon doktorata 1896. radio je kao nastavnik srpske gimnazije u Carigradu i u carigradskom Ruskom arheološkom institutu. Bio je i bibliotekar Matice srpske a od 1905. profesor je univerziteta u Beogradu. Od 1937. do 1944. je generalni sekretar Srpske kraljevske akademije. U međuratnom periodu izvesno vreme je i narodni poslanik. Dela: "Grof Đorđe Branković i njegovo vreme", preveo je i dopunio Jirečekovu Istoriju Srba, kojoj je pripojio i Jirečekovo delo "Država i društvo u srednjevekovnoj Srbiji". Priredio je zbirku građe: "Dubrovačka akta i povelje".1874 - Umro je francuski istoričar i pisac Žil Mišle, izuzetan stilista, autor niza istorijskih, filozofskih i lirskih spisa. Bio je protivnik monarhije, crkvene hijerarhije i komunizma, a s naklonošću je pisao o buržoaskim revolucijama. Dela: "Istorija Francuske", "Istorija Francuske revolucije", "Istorija XIX veka" , "Planina", "Ptica".1881 - Umro je ruski pisac Fjodor Mihajlovič Dostojevski. Jedan od najbitnijih stvaralaca u istoriji književnosti. Hapšen je kao učesnik utopijsko-socijalističkog kružooka Mihaila Petraševskog-Butaševiča zbog revolucionarnih planova i osuđen na smrt 1849. ali je kazna zamenjena progonstvom u Sibir, gde je proveo 10 godina (4 zatočen). Njegova rana dela ("Bedni ljudi", "Poniženi i uvređeni") inspirisana su socijalnim tragedijama malih ljudi. Psihološke analize, traganje za korenima ljudske tragike, fenomen religioznosti - glavna su preokupacija njegovih dela. Veoma je uticao na svetsku literaturu. Ostala dela: "Zločin i kazna", "Braća Karamazovi", "Zli dusi", "Mladić", "Kockar", "Idiot", "Dvojnik", "Bele noći", "Netočka Nezvanova", "Zapisi iz mrtvog doma", "Selo  Stepančikovo i njegovi žitelji", "Ujkin san", publicistika "Piščev  dnevnik", "Politički zapisi".1891 - Rođen je italijanski političar Pjetro Sandro Neni, vođa italijanskih socijalista. Učestvovao je u Španskom građanskom ratu i bio je član Komiteta za odbranu Madrida i politički komesar divizije. U Drugom svetskom ratu u Francuskoj uhapsio ga je Gestapo. Odmah po oslobođenju zemlje postao je generalni sekretar Socijalističke partije Italije, a 1945. predsednik. Bio je potpredsednik u prvoj posleratnoj vladi, nekoliko meseci i šef diplomatije, a 1963. potpredsednik u vladi levog centra. Dela: "Istorija četiri godine 1919-1922", "Šest godina građanskog rata u Italiji", "Istorija klasne borbe u Italiji", "Zločin fašizma u Africi 1936.".1909 - Francuska i Nemačka postigle su sporazum o Maroku, kojim je Berlin priznao posebne interese Pariza u toj severnoafričkoj zemlji, u zamenu za ekonomske koncesije.1923 - Osnovana je sovjetska državna vazduhoplovna kompanije "Dobrolet" preimenovana 1932. u "Aeroflot".1934 - U Atini su Grčka, Rumunija, Turska i Kraljevina Jugoslavija potpisale Balkanski pakt radi očuvanja teritorijalnog poretka na Balkanu, suočenog s revizionističkom politikom zemalja poraženih u Prvom svetskom ratu, posebno Bugarske i Mađarske, koje je podržavala Italija. Pakt se raspao pod pritiskom Nemačke i praktično je rasturen pre izbijanja Drugog svetskog rata.1941 - Nemački Afrički korpus generala Ervina Romela prešao je iz Italije u severnu Afriku, što je bio uvod u teške borbe na Afričkom frontu u Drugom svetskom ratu, okončane 1943. pobedom savezničkih snaga u kojima su glavninu činile trupe iz britanskih kolonija.1942 - Na francuskom putničkom brodu "Normandija" tada najvećem i najelegantnijem u svetu u svojoj kategoriji, izbio je požar, posle čega je brod potonuo u njujorškoj luci.1943 - Počela je "Bitka za ranjenike" – protivnapad partizanskih jedinica protiv združenih nemačkih, italijanskih i hrvatskih snaga na Neretvi. Do 26. februara razbijene su italijanske i hrvatske snage u dolinama Neretve, Rame i Drežnice. Početkom marta odbačene su nemačke trupe i oko 3.500 ranjenika prebačeno je na levu obalu Neretve.1943 - Teške borbe za pacifičko ostrvo Gvadalkanal okončane su u Drugom svetskom ratu pobedom američkih snaga nad japanskom armijom, čime su raspršeni snovi Tokija o zauzimanju Australije.1957 - Umro je Mikloš Horti de Nađbanja, koji je od 1920. do 1944. vladao Mađarskom kao regent. Uveo je Mađarsku u Drugi svetski rat na strani nacističke Nemačke i učestvovao je u rasparčavanju Kraljevine Jugoslavije. Njegove trupe izvršile su neke masovne zločine, najviše na jugu Bačke u Šajkaškoj i u Novom Sadu, nad Srbima i Jevrejima. Kao admiral, pred kraj Prvog svetskog rata postao je komandant austrougarske flote i 1918. ugušivši pobunu mornara u Boki Kotorskoj, a 1919. u Mađarskoj predvodi protivnike Bele Kuna. Posle drugog svetskog rata utočište mu je pružila Salazarova Portugalija, gde je i umro. Jugoslavija ga je proglasila ratnim zločincem, ali nikada nije izveden na sud.1962 - Jamajka je postala nezavisna država u okviru britanskog Komonvelta.1971 - U zemljotresu u oblasti američkog grada Los Anđeles poginulo je najmanje 58 ljudi.1977 - Umro je ruski konstruktor aviona Sergej Vladimirovič Iljušin, koji je tokom tri decenije konstruisao više od 50 tipova aviona. Posebno je poznat po oklopnom jurišnom avionu "Il-2" za potrebe sovjetskog ratnog vazduhoplovstva u Drugom svetskom ratu i putničkim avionima konstruisanim posle rata ("Il-12", "Il-18", "Il-62", "Il-86").1977 - Sovjetski Savez i Španija su uspostavili pune diplomatske odnose.1984 - Umro je Jurij Vladimirovič Andropov, šef sovjetske države i vladajuće Komunističke partije, koji je od 1967. do 1982. bio predsednik Komiteta državne bezbednosti (KGB). Za generalnog sekretara partije je izabran u novembru 1982. posle smrti Leonida Brežnjeva, a za predsednika Prezidijuma Vrhovnog sovjeta Sovjetskog Saveza u junu 1983.1991 - Na referendumu u Litvaniji, iz kojeg su bili isključeni građani ruske nacionalnosti, više od 90 odsto birača te baltičke zemlje glasalo je za otcepljenje od Sovjetskog Saveza.1994 - Lider Palestinske oslobodilačke organizacije Jaser Arafat i šef izraelske diplomatije Šimon Peres postigli su sporazum o bezbednosnim pitanjima koja su kočila mirovni sporazum PLO i Izraela.1996 - U snažnoj eksploziji koju je podmetnula teroristička IRA, čime je posle 17 meseci prekinuto primirje, u Londonu je poginulo dvoje ljudi a oko 100 je ranjeno.1999 - Kina je prekinula diplomatske odnose sa Bivšom Jugoslovenskom Republikom Makedonijom zbog odluke vlade u Skoplju da uspostavi diplomatske odnose sa Tajvanom.2003 - Papa Jovan Pavle II uputio je dramatični apel protiv američke invazije na Irak, a potom je poslao i ličnog izaslanika u mirovnu misiju u Bagdad. SAD su docnije, bez odobrenja Ujedinjenih nacija, napale i okupirale tu arapsku zemlju, pod izgovorom da režim Sadama Huseina ima oružje za masovno uništenje, što se ispostavilo kao neistina.2005 - Umro je televizijski i radijski novinar i voditelj Milovan Ilić "Minimaks" autor emisija "Sutra je petak, "Tačno u podne", "Od glave do pete", "Minimaksovizija", "Nedelja kod Minimaksa". Autor je više knjiga aforizama i pesama.2008 - Turska skupština usvojila je, velikom većinom,ustavne promene kojima se ukida zabrana nošenja feredža nadržavnim univerzitetima, čime je prekinuta tradicija sekularizma koju je u Tursku odlučno uveo Kemal Ataturk. Obraćajući se poslanicima nakon završetka glasanja, predsednik turske skupštine Koksal Toplan opisao je to kao odluku "za dobro Turske u duhu tolerancije i pomirenja".2015 - Preminuo je Boba Stefanović, pevač i kompozitor, jedno od najpoznatijih imena pop scene negdašnje Jugoslavije.2016 - U sudaru dva putnička voza u Bad Ajblingu u Bavarskoj, Nemačka, poginulo je 12 osoba a 85 je povređeno.2017 – Tokijska kompanija za električnu energiju (TEPCO) saopštila je da je nivo radijacije u reaktoru 2 u Fukušimi najviši od katastrofe koja se dogodila 2011. daleko viši nego što je bio 2012. Robot kog je TEPCO spustio u reaktor s ciljem izvidanja i čišćenja stradao je nakon dva sata rada, i kamere su prestale da rade, usled ekstremno visokog nivoa radijacije. Prema TEPCO-u robot je bio izložen radijaciji od 650 siverta po satu.2018 - Preminuo je Nebojša Glogovac, glumac. Studirao je psihologiju da bi školovanje nastavio na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu. Prvu ulogu ostvario je u seriji "Bolji život", a proslavio se glavnom ulogom u filmu "Ubistvo sa predumišljajem". Zapažen je ulogama u filmovima "Munje", "Kad porastem biću kengur", "Nebeska udica", kao i u predstavama "Hamlet", "Razbijeni krčag", "Sumnjivo lice", "Hadersfild", "Šine", "Kako vam drago", "Molijer - još jedan život", "Bure baruta". Dobitnik je brojnih nagrada: "Zlatna arena", pet godišnjih nagrada Jugoslovenskog dramskog pozorišta, nagrada "Zoran Radmilović", "Miloš Žutić", "Ardalion", "Milivoje Živanović", Sterijina nagrada.2021 - Umro je Čik Korija, džez pijanista, kompozitor. Proslavio se na samom kraju sezdesetih tokom saradnje sa Majlsom Dejvisom. Jedan je od pionira takozvanog fjužn džeza. Kao vrhunski muzičar, ostvario se i u klasičnoj muzici, svirao je i sa Londonskom filharmonijom.2022 - Preminuo je Milan Vlajčić, novinar, publicista, filmski i književni kritičar. Diplomirao je na Katedri za opštu književnost u rodnom Beogradu. Kritičke osvrte objavljivao je od 1960. u tada uglednom časopisu Delo. Uređivao je kulturne rubrike listova Student i Mladost, kao i časopise Vidici, Gledišta, Književni glasnik. Od 1970. radi za list Politika, kao novinar i potom urednik. Pisao je filmsku, pozorišnu, televizijsku i radio kritiku. Dobitnik je niza priznanja: za najbolju jugoslovensku filmsku kritiku 1977. godine, Morava filma, Beograd, "Milan Bogdanović" za 1981. za najbolju novinsku književnu kritiku, "Dušan Duda Timotijević", "Zlatno pero" Instituta za film, Zlatni beočug grada Beograda 2000. godine za trajni doprinos kulturi. Obrazovan i negovanog stila, uživao je međunarodni ugled, bio je član žirija na filmskim festivalima u Kanu, Berlinu, Veneciji, Montrealu, Beču, Minhenu, Krakovu, Monpeljeu, kao i član žirija književne nagrade NIN-a.
9.2.2026.
0:00
Na današnji dan, 9. februar
Danas je ponedeljak, 9. februar. Ovo su istorijski događaji koji su obeležili današnji datum.
Izvor: Tanjug
Podeli:
Vrati se na vest
0 Ostavite komentar