Alhambra: Slika nekadašnje slave i moći

U Granadi sve zanemarite onog časa kad se popnete na brežuljak iznad grada i ispred sebe ugledate blistavu palatu Alhambra. Kao prelepi svedok islamske arhitekture, istovremeno predstavlja sliku davno iščezle slave i moći.

„Mene je Alah takvim izobiljem lepote obdario da same zvezde na nebu zastaju i posmatraju me”, kaže arapski natpis uklesan na jednom od zidova ovog čuda ljudskog neimarstva.

Čim se prođe ulazna kapija pojavljuju se zidine Kalat - Al - Hamre, iliti Crvene tvrđave, kako je nazvaše njeni graditelji Arapi. Granada je za vreme arapske dominacije nad Španijom u 8. veku postala glavni grad jedine samostalne kraljevine u Evropi, ujedno i središte mavarske kulture, umetnosti i nauke. Najveći procvat doživljava za vreme vladavine Muhameda I iz dinastije

Nasrida, koji na Monte de la Azabika započinje izgradnju kraljevskog dvorca. Završen je za vreme vladavine Muhameda V. Kažu da je on zaslužan za njene raskošne dvorane i unutrašnjost odaja koje podsećaju na prizore iz „1001 noći”.

Kojim redom poći u obilazak; da li kroz velike bašte u Dvorište mirti, opojno i mirisno sa mermernim stubovima i besprekorno uređenim nišama - ili Lavlje dvorište sa prirodnim izvorom i pločom nad njim, koju na leđima drže 12 mermernih lavova. Ili krenuti od vrtova Heneralife, letnjikovca mavarskih kraljeva, napravljenom od lavirinta gustih nasada tuja, ružičnjaka i jasmina… A možda kroz filigranski ukrašene prolaze uroniti u raskošne dvorane sa tavanicama i zidovima ukrašenim ornamentima koji neodoljivo podsećaju na čuvenu briselsku čipku. Ipak, svetski stručnjaci smatraju da je najraskošnija kraljevska dvorana u kuli Komare. Okruženi lepotom slušali smo ostatak priče…

Sto godina posle smrti jednog od graditelja Alhambre, Muhameda V, katolički kraljevi iz Aragonije i Kastilje, ulaze u Granadu i osvajaju palatu. Arapi se na brzinu povlače. Predanje kaže da je tom prilikom mavarski vladar Boabdil, povlačeći se preko Sijera Nevade na jednom mestu zastao, uzdahnuo, zaplakao i bacio poslednji pogled na grad i dvorac. Njegova majka Ajša ljutito mu je doviknula: „Plači kao žena, kad nisi umeo da se braniš kao muškarac!”

Dugo posle toga Granada zadržava arapsko obeležje. Ali, promene su neminovne, počinju da se podižu katedrale, dvorci i palate katoličkih kraljeva... Tvrđava na brdu je u potpunosti zanemarena, načinje je zub vremena i postaje sklonište lopova i beskućnika. Tek u XIX veku skreće na sebe pažnju svetske javnosti i započinje njena obnova. Pod veštim rukama restauratora, Alhambra postade opet dragulj, i zasija punim sjajem i postade mesto koje „Bog stvori za slučaj da mu njegovo prebivalište jednog dana dosadi“.