Istinita priča o vojniku koji nije ispalio nijedan metak, ali je spasio 75 života: Remek-delo Mela Gibsona

Film u režiji Mela Gibsona je izgradio svoj identitet na kontrastu: prikazuje jedno od najkrvavijih poglavlja Pacifičkog rata, bitku za Okinavu, kroz sudbinu čoveka koji je insistirao na tome da nikada neće držati pušku u rukama.

Takav spoj brutalnog ratnog realizma i etičke upornosti pojedinca čini "Greben spasa" jednim od najneobičnijih ratnih filmova poslednjih decenija.

Krvavo bojište i čovek koji veruje da se junaštvo ne meri brojem ubijenih

Film prati Desmonda Dosa (Endru Garfild), mladića iz Virdžinije čije je detinjstvo bilo obeleženo traumama i alkoholizmom od kojeg je patio njegov otac, veteran Prvog svetskog rata. Odrastao je kao vegetarijanac i pripadnik Adventističke crkve sedmog dana, zbog čega je izbegavao nasilje. Verovao je da je oduzimanje ljudskog života moralna granica koju ne želi da pređe.

Kada se 1942. godine dobrovoljno prijavio u vojsku, nije tražio nikakve privilegije – želeo je, kao i ostali, da bude na prvoj liniji fronta. Međutim, odbio je da nosi oružje. Više puta su pokušavali da ga izbace iz vojske, ubeđivali ga da je kukavica i da nije pouzdan član jedinice. Dos se branio jednim jedinim argumentom: i bez oružja može da doprinese. Njegovo oružje biće medicinski pribor. Njegov cilj nije bio da ubija, već da spasava.

Drugi deo filma prikazuje eksplozivni pakao Okinave. Gibson prikazuje bojište bez sentimentalnosti – leševe, krv, paniku i eksplozije, spajajući realizam i vizuelnu brutalnost. Upravo u takvim prizorima Dos postaje figura gotovo neverovatne hrabrosti.

Dok se njegova jedinica povlači sa grebena Maeda, on ostaje sam, tokom noći, među mrtvima i ranjenima, spuštajući preživele niz liticu jednog po jednog. Tog dana spasao je 75 saboraca, a da nije ispalio nijedan metak.

Mel Gibson i rat kao poligon za pitanje: Šta je zapravo hrabrost?

Mel Gibson u ovom filmu ponovo istražuje teme koje ga prate tokom čitave karijere: veru, žrtvu i fizičko i psihičko stradanje čoveka koji odbija da se pokori sili. Greben spasa funkcioniše i kao ratna epopeja i kao studija karaktera.

Endru Garfild ostvaruje jednu od najboljih uloga u svojoj karijeri – Desmond Dos je tih i ranjiv, ali ne i slab. On je čovek čija su uverenja čvršća od bilo koje naredbe. Pored njega, veoma uverljive uloge ostvarili su i Vins Von, Sem Vortington i Hugo Viving, koji tumači lik njegovog oca, čoveka koji nosi duboke unutrašnje rane.

Film je bio nominovan za šest Oskara, uključujući nagrade za najbolji film i najbolju režiju, a osvojio je dve nagrade – za montažu zvuka i montažu slike. Uspeh kod kritike i publike potvrđuje da je reč o retkom ratnom filmu koji uspešno balansira između spektakla i moralne dileme.