Novi sukob u Siriji; Izaslanik na terenu, a gradovi padaju jedan za drugim; Plemena uzela oružje u ruke VIDEO

Državni mediji saopštili su da je vojska preuzela kontrolu nad severnim gradom Tabkom i susednom branom, kao i nad velikom branom Slobode, ranije poznatom kao brana Baas, zapadno od sirijskog grada Rake.

Sirijske kurdske vlasti nisu potvrdile gubitak kontrole nad tim strateškim tačkama, a nije bilo jasno da li se borbe i dalje vode.

Danima su se sirijske trupe gomilale oko grupe sela koja se nalaze zapadno od krivudavog toka Eufrata i pozvale Kurdom predvođene Sirijske demokratske snage (SDF), stacionirane tamo, da prerasporede svoje snage na suprotnu obalu reke. Sukobi su se vodili oko strateških položaja i naftnih polja duž reke Eufrat.

• Rat ili dogovor? Al Šara se obratio Kurdima

Borci SDF-a povukli su se iz tog područja rano u subotu kao gest dobre volje, ali su potom optužili sirijske trupe da su prekršile dogovor nastavljajući prodor dalje na istok, u gradove i naftna polja koja nisu bila obuhvaćena sporazumom.

Bred Kuper, koji predvodi Centralnu komandu američke vojske, izjavio je u pisanom saopštenju objavljenom na mreži X da bi sirijske trupe trebalo da "obustave sve ofanzivne aktivnosti u oblastima" između grada Alepa i grada Tabke, koji se nalazi oko 160 kilometara istočno.

Arapski stanovnici slave dolazak trupa

Početni sporazum o povlačenju obuhvatao je glavni grad Deir Hafer i neka okolna sela čije je stanovništvo pretežno arapsko. SDF se u subotu povukao, a sirijske trupe su relativno glatko ušle, uz slavlje lokalnog stanovništva.

"Dogodilo se uz najmanje moguće gubitke. Bilo je dovoljno krvi u ovoj zemlji, Siriji. Dovoljno smo se žrtvovali i gubili – ljudi su umorni od toga", rekao je za Reuters Husein al-Halaf, stanovnik Deir Hafera.

Sirijska naftna kompanija saopštila je da su obližnja naftna polja Rasafa i Sufjan zauzeta od strane sirijskih trupa i da sada mogu ponovo biti puštena u rad.

• Sirijska vojska opkolila Kurde; Počinje bitka za Raku?

Snage SDF-a povukle su se na istok, neke pešice, ka žarišnom gradu Tabki – nizvodno, ali i dalje na zapadnoj obali reke i u blizini hidroelektrične brane, ključnog izvora električne energije.

Kada je sirijska vojska saopštila da joj je sledeći cilj zauzimanje Tabke, SDF je rekao da to nije bilo deo prvobitnog sporazuma i da će se boriti da zadrži grad, kao i još jedno obližnje naftno polje.

Sirijska vojska je navela da su četvorica njenih vojnika poginula u napadima kurdskih militanata, dok je SDF saopštio da je i među njihovim borcima bilo poginulih, ali bez navođenja broja.

• Pod opsadom: Razoreni su

Avioni koalicije predvođene SAD nadletali su žarišna područja i ispaljivali upozoravajuće signalne rakete, prema izvoru iz sirijskih bezbednosnih struktura.

Sjedinjene Države su bile prinuđene da prilagode svoju politiku prema Siriji, balansirajući godine podrške SDF-u – koji se borio protiv Islamske države – sa novom podrškom sirijskom predsedniku Ahmedu al-Šarai, čije su pobunjeničke snage krajem 2024. zbacile diktatora Bašara al-Asada.

Glavna naftna polja i dalje pod kontrolom Kurda

Kako bi se pokušalo okončati nasilje, američki izaslanik Tom Barak otputovao je u subotu u Erbil, na severu Iraka, gde se sastao i sa Mazlumom Abdijem i sa iračkim kurdskim liderom Masudom Barzanijem, prema navodima dva kurdska izvora. Portparol Baraka nije odmah dao komentar.

Najnoviji talas nasilja produbio je razdor između vlade koju predvodi al-Šaraa, koji je obećao ponovno ujedinjenje razjedinjene zemlje nakon 14 godina rata, i lokalnih kurdskih vlasti, koje su oprezne prema njegovoj islamistički orijentisanoj administraciji.

• Oglasila se vojska: "Zauzeli smo najveće naftno polje"

Dve strane su prošle godine vodile višemesečne pregovore o integraciji kurdskih vojnih i civilnih struktura u državne institucije Sirije do kraja 2025. godine, više puta ističući da žele diplomatsko rešenje sporova.

Međutim, nakon što je rok istekao bez dogovora, ranije ovog meseca izbili su sukobi u severnom gradu Alepu, koji su završeni povlačenjem kurdskih boraca.

Sirijske trupe su se potom rasporedile oko gradova na severu i istoku kako bi izvršile pritisak na kurdske vlasti da učine ustupke u zastoju pregovora sa Damaskom.

Kurdske vlasti i dalje kontrolišu područja sa većinski arapskim stanovništvom na istoku zemlje, gde se nalaze neka od najvećih sirijskih naftnih i gasnih polja. Arapski plemenski lideri u oblastima pod kontrolom SDF-a rekli su za Reuters da su spremni da uzmu oružje protiv kurdskih snaga ukoliko sirijska vojska izda takva naređenja.

• Vojska objavila: Zauzeli smo naftna polja

Strahovi Kurda dodatno su pojačani prošlogodišnjim talasima sektaškog nasilja, kada je gotovo 1.500 alavita ubijeno od strane snaga povezanih s vladom u zapadnoj Siriji, a stotine Druza ubijene u južnoj Siriji, od kojih su neki pogubljeni na način sličan egzekucijama.