Na današnji dan, 16. novembar

42. p.n.e. – Rođen je rimski car Tiberije, posinak Oktavijana Avgusta, koji je tokom vladavine od 14. do 37. nove ere osigurao granice Rimskog carstva bez novih osvajanja, popravio finansije i unapredio administraciju, posebno u provincijama. Prethodno se proslavio u vojnim pohodima u Germaniji, Panoniji i Dalmaciji. U poznim godinama doneo je Zakon o uvredi veličanstva i vladao sve okrutnije. Povukao se 26. godine na ostrvo Kapri, dok je u Rimu njegov miljenik, prefekt pretorijanaca Sejan, zaveo krvav režim. Nakon što je Sejan, nastojeći da se domogne vlasti, ubio carevog sina Julija Cezara Druza, Tiberije je naredio njegovo smaknuće.

1272. – Umro je engleski kralj Henri III, koji je stupio na presto sa svega devet godina, nakon što je 1216. tokom Prvog baronskog rata poginuo njegov otac Džon Bez Zemlje. Stvarnu vlast preuzeo je 1234. godine.

1532. – Španski osvajač Francisko Pizaro zauzeo je na prevaru, sa samo 200 vojnika, grad Kahemarku i zarobio cara Inka Atahualpu.

1797. – Umro je pruski kralj Fridrih Vilhelm II, koji se tokom 13-godišnje vladavine posvetio teritorijalnom širenju zemlje, posebno se okoristivši tokom druge i treće podele Poljske 1793. i 1795. godine. Od 1792. do 1795. pridružio se Austriji u savezu protiv revolucionarne Francuske. Religioznim ediktom iz 1788. proklamovao je versku toleranciju, ali taj akt je u praksi imao ograničen domet, kao i skromne liberalne reforme ozakonjene 1794. godine.

1828. – Francuska, Britanija i Rusija priznale su nezavisnost Grčke, što je Turska odbila da prihvati. Međutim, 1829. godine, posle poraza u ratu s Rusijom, mirom u Jedrenu bila je prinuđena da prizna nezavisnost te zemlje.

1831. – Umro je pruski general Karl fon Klauzevic, jedan od najpoznatijih vojnih teoretičara 19. veka, koji je glavne ideje o ratnoj strategiji i taktici izložio u delu "O ratu". Zbog neslaganja s politikom vodećih krugova Pruske prema francuskom caru Napoleonu I, protiv kojeg se borio u više bitaka, od 1812. do 1814. godine bio je u službi Rusije.

1848. – U Rimu, kojim je tada vladao papa Pije IX, izbila je pobuna i uspostavljena je Rimska republika, uređena po ugledu na republikansku Francusku.

1895. – Rođen je nemački kompozitor Paul Hindemit, koji je stvarao na osnovu disonantnog kontrapunkta i slobodnog shvatanja tonaliteta. Kada su nacisti 1933. godine njegova dela proglasili dekadentnim, otišao je u Ankaru, a od 1939. bio je profesor na univerzitetima u SAD i Švajcarskoj. Njegova dela obuhvataju opere "Novosti dana", "Kardijak", "Slikar Matis" i "Harmonija sveta", šest gudačkih kvarteta, "Kamerna muzika op. 36", koncerte i sonate za različite instrumente, kao i teorijska dela "Tradicionalna harmonija" i "Kompozitorov svet".

1912. – Počela je Bitoljska bitka u Prvom balkanskom ratu, u kojoj je srpska Prva armija regenta Aleksandra Karađorđevića, posle trodnevnih borbi, porazila dobro utvrđenu tursku Vardarsku armiju pod komandom Zeki-paše, koja se povukla posle poraza u Kumanovskoj bici. Time su Južna Srbija, danas Makedonija, i Stara Srbija, Kosovo i Metohija, oslobođene od Turske.

1914. – Počela je Kolubarska bitka, najveća bitka koju je srpska vojska vodila u Prvom svetskom ratu, na frontu širokom oko 200 kilometara, od Beograda do Guče. Posle mesec dana teških borbi, srpska vojska do nogu je potukla Petu i Šestu austrougarsku armiju pod komandom generala Oskara Poćoreka. Nakon što su austrougarske trupe okupirale Beograd, Šabac, Valjevo, Užice i celu severozapadnu Srbiju, na Kolubari je usledio preokret. Tri srpske armije, koje su se našle u naizgled bezizlaznom položaju, izvele su silovit protivudar i razbile neprijatelja. Do 15. decembra 1914. godine iz Srbije je isteran poslednji austrougarski vojnik, izuzev zarobljenika. Izuzetne zasluge za pobedu imao je general Živojin Mišić, koji je posle bitke unapređen u čin vojvode. Njegova Prva armija izvršila je odlučujući proboj na Suvoboru između 29. novembra i 2. decembra 1914. godine.

1918. – Posle propasti Austrougarske monarhije u Prvom svetskom ratu, Mađarska je proglašena nezavisnom republikom. Od marta do avgusta 1919. godine u Mađarskoj je postojala Sovjetska Republika pod vođstvom Bele Kuna, čiji je režim potom srušio admiral Mikloš Horti. Mađarska je od 1919. bila jedinstvena kraljevina bez dinastije, a dužnost regenta obavljao je grof Mikloš Horti.

1922. – Rođen je Žoze Saramago, portugalski pisac i dobitnik Nobelove nagrade za književnost. Potiče iz seljačke porodice i promenio je niz zanimanja, da bi se tek 1976. godine posvetio književnosti. Smatra se jednim od najvećih portugalskih pisaca, a njegova dela prevedena su na više od 30 jezika. Napisao je, između ostalog, "Embargo i druge priče", "Godinu smrti Rikarda Reiša", "Slepilo", "Sedam sunaca i sedam mesečina" i "Jevanđelje po Isusu Hristu".

1933. – Sovjetski Savez i Sjedinjene Američke Države uspostavili su diplomatske odnose.

1941. – U Drugom svetskom ratu počela je druga nemačka ofanziva na Moskvu, koja je, kao i prva, započeta u septembru iste godine, završena neuspehom. Nemci su ovog puta prišli na 25 kilometara od grada, ali je sovjetska armija slomila njihovu ofanzivu 5. decembra 1941. godine i u protivudaru ih do 10. januara 1942. odbacila 200 kilometara na zapad. Tim prvim velikim uspehom nad Silama osovine slomljena je nemačka doktrina munjevitog rata i nagovešten je preokret u ratu u korist antihitlerovske koalicije.

1948. – Rođen je Mate Parlov, najbolji bokser bivše Jugoslavije. U Bokserski klub "Pula" stupio je sa 16 godina, a već tri godine kasnije osvojio je titulu prvaka Jugoslavije u poluteškoj kategoriji. Prvi veći međunarodni uspeh ostvario je 1969. godine, kada je u Bukureštu postao vicešampion Evrope. Dve godine kasnije u Madridu je osvojio zlatnu medalju, a 1973. u Beogradu odbranio titulu prvaka Evrope. Na Olimpijskim igrama u Minhenu 1972. osvojio je zlato, a u Havani 1974. postao je amaterski prvak sveta u poluteškoj kategoriji. Godine 1976. u Beogradu je, pobedivši Italijana Domenika Adinolfija, postao profesionalni prvak Evrope u poluteškoj kategoriji, a dve godine kasnije, pobedom nad Argentincem Migelom Anhelom Kueljom, i svetski šampion. Osam puta bio je prvak Jugoslavije.

1960. – Umro je američki filmski glumac Klerk Gebl. Igrao je u više od 70 filmova i decenijama bio jedan od najpopularnijih glumaca. Među njegovim najpoznatijim ostvarenjima su "Istočni put", "Slobodna duša", "Dogodilo se jedne noći", za koji je dobio Oskara, "Pobuna na brodu 'Baunti'", "Kinesko more", "Prohujalo sa vihorom", "San Francisko", "Mogambo", "Probni pilot", "Učiteljevo mezimče", "Neprilagođeni" i "Ljudi u belom".

1965. – Sovjetski Savez lansirao je svemirsku sondu "Venera III", koja je u martu 1966. stigla do Venere i postala prva letelica koja je dospela na drugu planetu.

1965. – Umro je irski državnik Vilijam Tomas Kosgrejv, prvi predsednik Irske, koji je tu funkciju obavljao od 1922. do 1932. godine.

1970. – Pakistan je saopštio da je broj poginulih u ciklonu i ogromnim talasima koji su pogodili obale Istočnog Pakistana, današnjeg Bangladeša, i ostrva u Bengalskom zalivu dostigao pola miliona.

1972. – Generalna skupština Ujedinjenih nacija preporučila je Portugalu da napusti svoje kolonijalne posede u Africi i Aziji, među kojima su Angola, Mozambik, Portugalska Gvineja, današnja Gvineja Bisao, Sao Tome, Zelenortska Ostrva, Istočni Timor i Makao. Vlada u Lisabonu priznala je pravo na nezavisnost kolonijama, zvanično nazvanim prekomorskim provincijama, posle "Revolucije karanfila" u aprilu 1974. godine, kada je oboren režim koji je svojevremeno uspostavio Antonio Salazar.

1981. – Umro je američki filmski glumac Vilijam Holden, koji je najčešće tumačio uloge "idealnog" tipa savremenog Amerikanca. Među njegovim filmovima su "Bulevar sumraka", "Juče rođena", "Snaga oružja", "Mesec je plav", "Iznad 30. sprata", "Stalag 17", za koji je dobio Oskara, "Piknik", "Most na reci Kvaj", "Svet Suzi Vong", "TV mreža" i "Divlja horda".

1991. – Ruski predsednik Boris Jeljcin potpisao je niz dekreta kojima je preneo ovlašćenja nad privredom sa sovjetske centralne vlade na vladu Rusije.

1995. – Bivši predsednik Južne Koreje Ro Te Vu uhapšen je pod optužbom za korupciju.

1997. – Umro je francuski političar i publicista Žorž Marše, generalni sekretar Francuske komunističke partije od 1972. do 1994. godine. Osamdesetih godina 20. veka, pod uticajem italijanskih komunističkih reformista, verbalno se opredelio za politiku "evrokomunizma", ali je u suštini ostao veran interesima Moskve. Napisao je dela "Šta je Francuska komunistička partija?", "Demokratski izazov", "Politika Francuske komunističke partije", "Govorimo otvoreno", "Odgovori" i "Nada u sadašnjost".

2006. – Mađarski naučnici uspešno su klonirali miša. Miš nazvan "Klonila" bio je rezultat trogodišnjeg rada 20 istraživača Poljoprivrednog biotehnološkog istraživačkog centra u Godolu, u blizini Budimpešte. Prema njihovoj oceni, kloniranje bi moglo da bude od velike pomoći naučnicima u lečenju različitih bolesti.

2006. – Umro je ekonomista Milton Fridman, poznat kao "otac monetarističke teorije" i jedan od najuticajnijih predstavnika čikaške škole ekonomije. Bio je savetnik Ričarda Niksona, Džeralda Forda i Ronalda Regana, a od 1948. do 1979. predavao je na Univerzitetu u Čikagu. Protivnik kejnzijanske škole, zagovarao je ekonomsku politiku zasnovanu na smanjenju javne potrošnje, povlačenju države iz ekonomije i javnog sektora, monetarnoj stabilnosti i tržišnim mehanizmima. Njegova najpoznatija dela su "Kapitalizam i sloboda", "Teoretske osnove monetarne analize" i "Sloboda izbora".

2012. – Haški tribunal izrekao je pravosnažnu presudu kojom je hrvatske generale Antu Gotovinu i Mladena Markača oslobodio optužbi za udruženi zločinački poduhvat i zločine počinjene nad Srbima tokom operacije "Oluja" u avgustu 1995. godine. Tokom vojne operacije hrvatskih oružanih snaga sa prostora Republike Srpske Krajine proterano je oko 220.000 Srba, dok su 1.922 osobe poginule, a sudbina 975 osoba, među kojima 674 civila, nije rasvetljena. Tokom rata u Hrvatskoj, od 1991. do 1995. godine, ubijeno je i nestalo blizu 7.000 Srba, a proterano ih je oko 400.000, od čega 140.000 iz gradova van ratnih dejstava.

2014. – Preminuo je Jovan Ćirilov, teatrolog, pozorišni esejista i kritičar, dugogodišnji upravnik Jugoslovenskog dramskog pozorišta.

2014. – U Beogradu je svečano otkriven spomenik Nikolaju II Romanovu, poslednjem ruskom caru. Čin osvećenja spomenika obavili su patrijarh moskovski i cele Rusije Kiril i patrijarh srpski Irinej. Nikolaj II presudno je pomogao Srbiji tokom Prvog svetskog rata. Ruska zagranična crkva prva ga je kanonizovala, a potom su to učinile i druge pravoslavne crkve. Car je ubijen zajedno sa porodicom u julu 1918. godine u Jekaterinburgu.

2018. – Na Generalnoj konferenciji za tegove i mere, održanoj u organizaciji Međunarodnog biroa za tegove i mere u Versaju kod Pariza, u prisustvu metrologa iz više od 60 zemalja, doneta je odluka da metalni prototip kilograma bude zamenjen definicijom zasnovanom na Plankovoj konstanti. U revidiranom Međunarodnom sistemu jedinica sve jedinice definisane su fundamentalnim prirodnim konstantama. Srbija, tada kneževina, pristupila je među prvima Metarskoj konvenciji, 21. septembra 1879. godine.

2018. – Čelnici Crvenih Kmera, maoističke političke organizacije koja je vladala Kambodžom, tadašnjim Kampučijom, od 1975. do 1979. godine, osuđeni su za genocid. Nuon Čea, zamenik lidera te organizacije Pola Pota, i Kije Sampan, predsednik zemlje, proglašeni su krivim. Presuda je predstavljala prvo formalno priznanje da se zločini tog režima mogu definisati kao genocid. Prema navodima iz istorijskih izvora, tokom vladavine Crvenih Kmera stradalo je do dva miliona ljudi. Optužnica je obuhvatala i Ta Moka i Ieng Saria, ali su oni preminuli tokom suđenja. Pol Pot, koji se dugo uspešno skrivao, umro je 1998. godine.

2020. – Umro je Ivan Bekjarev, glumac koji je prvu filmsku ulogu ostvario 1967. godine u filmu "Bokseri idu u raj". Odigrao je više od 50 filmskih i oko 150 pozorišnih uloga. Predavao je glumu na Akademiji umetnosti u Beogradu, a bio je poznat i kao radijski voditelj na "Studiju B" i programu 202 Radio Beograda.

2025. – Pripadnici Vojske Srbije napadnuti su u Kopnenoj zoni bezbednosti, kod baze "Debela glava", odnosno sela Zarbonce, u opštini Bujanovac, u podnožju brda Šop, nedaleko od administrativne linije sa Kosovom i Metohijom. Ispaljeno je oko 15 hitaca iz automatskog oružja, a ranjen je službeni pas. Napadači su se povukli u pravcu Kosova.

2025. – U centralnom Vijetnamu počele su višednevne razorne padavine, kakve nisu zabeležene tokom prethodnih pola veka. Usledile su poplave i klizišta, a uništeni su objekti, infrastruktura i poljoprivredne površine. Broj žrtava premašio je 90, dok se veliki broj ljudi vodio kao nestao. Poplavljeno je približno 200.000 kuća, a uništene su desetine hiljada hektara useva.