Na današnji dan, 15. novembar

1492 - Španski moreplovac Kristifor Kolumbo napravio je zabelešku o upotrebi duvana među američkim Indijancima, što je prvi pisani dokument o toj biljci koja je ubrzo osvojila svet.

1577 - Engleski gusar i admiral Frensis Drejk započeo je putovanje tokom kojeg će oploviti svet, postavši nakon trogodišnje plovidbe prvi Englez kojem je to uspelo. Tokom putovanja obišao je obale Afrike i Amerike, izvodeći usput povremene pljačkaške napade na španske brodove.

1630 - Umro je nemački astronom, matematičar i fizičar Johan Kepler, koji je sa tri zakona o kretanju planeta konačno utvrdio valjanost heliocentričnog sistema i udario temelje nove astronomije. Izračunao je i površinu i zapreminu geometrijskih tela koja do tada nisu proučavana.

1708 - Rođen je engleski državnik Vilijam Pit Stariji, vođa vigovaca i britanski premijer od 1756. do 1761. i od 1766. do 1768. godine. Njegova agresivna spoljna politika preobrazila je Veliku Britaniju u najveću svetsku kolonijalnu silu, a Francusku gotovo lišila kolonija. Kao šef diplomatije i ministar vojni sprovodio je politiku kolonijalne ekspanzije i pokrenuo Sedmogodišnji rat 1756. godine, posle kojeg je Francuska 1763. morala da ustupi Kanadu Velikoj Britaniji i da se povuče iz Indije.

1738 - Rođen je engleski astronom nemačkog porekla Frederik Vilijam Heršel, koji je 1781. otkrio Uran, sedmu planetu Sunčevog sistema. Najpre je bio muzičar, a potom se potpuno posvetio astronomiji. Sam je brusio ogledala i konstruisao teleskope. Posle otkrića Urana postao je član, a kasnije i predsednik Londonskog kraljevskog društva. Otkrio je i dva Uranova i dva Saturnova satelita. Proučavanje maglina, dvojnih i mnogostrukih zvezda, Mlečnog puta i Sunčevog sistema donelo mu je naziv tvorca zvezdane (stelarne) astronomije.

1787 - Umro je nemački kompozitor Kristof Vilibald Gluk, kompozitor i dirigent na bečkom dvoru carice Marije Terezije. Reformisao je operu i utro put muzičkoj drami. Napisao je stotinak opera, od kojih je sačuvano oko 40, kao i nekoliko baleta, simfonija, uvertira i oda. Dela: opere "Orfej i Euridika", "Alčesta", "Paris i Helena", "Armida", "Ifigenija na Tauridi", "Ifigenija na Aulidi".

1862 - Rođen je nemački pisac Gerhart Hauptman, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1912. godine. Najčešće je pisao o malim ljudima svoje rodne Šlezije. Dela: "Tkači", "Pred zoru", "Luda u Hristu Emanuel Kvint", "Dabrovo krzno", "Ifigenija u Delfima", "Zimska balada", "Crveni petao", "Agamemnonova smrt", "Elektra", "Prevoznik Henšel", "Usamljeni ljudi", "Svečanost mira", "Kolega Krampton", "Potopljeno zvono", "A Pipa igra", "Roza Bernd", "Pacovi", "Čuvar pruge Til".

1889 - Abdicirao je car Pedro II, drugi i poslednji brazilski monarh, a Brazil je proglašen republikom. Prilikom sticanja nezavisnosti 1822. godine, koju je bivša metropola priznala tek 1828, jedan od prinčeva iz portugalske kraljevske porodice Braganca postao je vladar Brazila sa titulom cara.

1891 - Rođen je nemački feldmaršal Ervin Romel, nazvan "pustinjska lisica", koji je kao komandant nemačkih ekspedicionih snaga u Drugom svetskom ratu 1941. i 1942. godine zabeležio više pobeda nad saveznicima u severnoj Africi, ali je krajem 1942. poražen u ključnoj bici kod El Alamejna. Nije uspeo da spreči savezničko iskrcavanje u Normandiji juna 1944. godine. Posle neuspelog atentata na Hitlera u julu 1944. primoran je na samoubistvo.

1914 - Rođen je narodni heroj Petar Drapšin, general i dobrovoljac u Španskom građanskom ratu. Rodom iz Bačke, bio je jedan od organizatora ustanka u Hercegovini. Bio je komandant 12. divizije, Šestog udarnog korpusa, a potom i Četvrte armije. Vojničke sposobnosti posebno je ispoljio u oslobađanju Istre i Trsta.

1916 - Umro je poljski pisac Henrik Sjenkjevič, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1905. godine, koji je svetsku književnu slavu stekao istorijskim romanima. Dela: romani "Quo vadis", "Ognjem i mačem", "Potop", "Pan Volodijovski", "Bez dogme", "Porodica Polanjeckih", "Kroz pustinju i prašumu", zbirka pripovedaka "Skice ugljenom".

1920 - Skupština Društva naroda održala je prvu sednicu u Ženevi. Društvo je osnovano posle Prvog svetskog rata s ciljem obezbeđivanja mira i međunarodne saradnje, ali je ubrzo zbog suprotnosti među velikim silama izgubilo na značaju.

1923 - Galopirajuća inflacija u Nemačkoj dostigla je vrhunac. Četiri triliona maraka menjana su za jedan američki dolar.

1928 - Veliki fašistički savet u Italiji postao je vrhovno telo u zemlji i preuzeo svu vlast.

1929 - Umro je srpski arhitekta Andra Stevanović, član Srpske kraljevske akademije, profesor Velike škole i Beogradskog univerziteta. Projektovao je više monumentalnih građevina, uključujući zgrade Uprave fondova (danas Narodni muzej), Beogradske zadruge u Karađorđevoj ulici i Srpske kraljevske akademije (danas SANU). Proučavao je staru srpsku crkvenu arhitekturu i sakupio značajnu građu za monografije o manastirima Gračanica, Kalenić i Dečani.

1935 - Manuel Keson postao je predsednik Filipina.

1940 - Nemačke okupacione vlasti izgradile su zid i potpuno izolovale Varšavski geto od ostatka grada. Generalni guverner Poljske Hans Frank ustanovio je geto u oktobru 1940. godine. Nemci su u njega zatvorili oko 440.000 Jevreja iz Varšave i drugih poljskih mesta, kao i iz Nemačke. Desetine hiljada Jevreja umrle su od gladi i bolesti, dok je više od 310.000 deportovano u logore smrti i ubijeno. Preživeli su 1943. godine podigli ustanak, ali su tokom odmazde gotovo svi stradali.

1942 - U ilegalnoj štampariji u Novom Sadu tokom Drugog svetskog rata odštampan je prvi broj "Slobodne Vojvodine". List je kasnije povremeno štampan u Surduku, a posle sloma okupatora počeo je da izlazi kao dnevni list u Novom Sadu. Od 1. januara 1953. godine izlazi pod imenom "Dnevnik".

1942 - Kod Gvadalkanala u Tihom okeanu okončana je trodnevna bitka japanske i američke flote i avijacije, koja je označila preokret u ratu na Pacifiku. Japanci su pretrpeli manje gubitke u brodovima, ali je strateški uspeh pripao Amerikancima, koji su pored brodova uništili gotovo kompletnu japansku diviziju.

1946 - Ugovorom potpisanim u Lingđatiju Holandija je priznala Indoneziju, ali samo na teritoriji Jave, Sumatre i Madure. Holandija je, suprotno ugovoru, 1947. i 1948. pokušala oružjem ponovo da zauzme Indoneziju, ali je na konferenciji u Hagu 1949. definitivno priznala nezavisnost te zemlje, koja je bila njena kolonija pod imenom Holandska Istočna Indija.

1954 - Umro je američki filmski i pozorišni glumac Lajonel Berimor, koji se kao dete proslavio ulogom Olivera Tvista, a pred kraj života, iako teško bolestan i vezan za invalidska kolica, odigrao više izvanrednih karakternih uloga. Filmovi: "Grand hotel", "Ostrvo Largo", "Dama s kamelijama", "Raspućin i carica", TV serija "Dr Kilder".

1976 - Umro je srpski glumac Milivoje Živanović, prvak Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Karijeru je počeo u putujućem pozorištu Udruženja glumaca, a zalaganjem Branislava Nušića postao je stalni član Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu. Kasnije je prešao u Skoplje, a 1932. godine ostvario je dugogodišnji san i postao član Narodnog pozorišta u Beogradu. Kada je 1947. osnovano Jugoslovensko dramsko pozorište, koje je okupilo veliki deo glumačke elite, našao se u novom ansamblu. Za izuzetne glumačke kreacije dobio je niz priznanja, uključujući "Zlatnu medalju Stanislavskog", koju mu je dodelio Moskovski hudožestveni teatar, na čijoj je sceni gostovao.

1976 - Umro je francuski filmski i pozorišni glumac Žan Gaben, jedna od najsugestivnijih ličnosti svetske kinematografije. Igrao je u oko 90 filmova, uglavnom karakterne uloge, uz neponovljiv šarm i uverljivost, prožete karakterističnim nenametljivim humorom. Filmovi: "Zastava", "Pepe le Moko", "Velika iluzija", "Obala u magli", "Zver-čovek", "Zora sviće", "Iza rešetaka", "Noć je moje carstvo", "Ne diraj u lovu", "U slučaju nesreće", "Klošar Arhimed".

1976 - Sirijska armija preuzela je punu kontrolu nad Bejrutom u pokušaju da okonča 18-mesečni građanski rat u Libanu.

1978 - Prilikom pada islandskog putničkog aviona "DC-8" u Šri Lanki poginulo je svih 175 putnika i osam članova posade. Avion je iz Meke prevozio indonežanske muslimanske hodočasnike.

1983 - "Turska Republika Severni Kipar", koju je priznala jedino Ankara, proglasila je nezavisnost.

1988 - Prvi sovjetski raketoplan "Buran" uspešno je poleteo u kosmos. Bila je to letelica koja je mogla da sleti na Zemlju i ponovo se koristi u svemirskim letovima, za razliku od ranijih tehničkih rešenja.

1988 - U Alžiru je palestinska skupština u izbeglištvu proglasila nezavisnu palestinsku državu na Zapadnoj obali i u Gazi, sa Jerusalimom kao glavnim gradom.

1990 - U prvom sporazumu posle Drugog svetskog rata koji se odnosio na konvencionalno naoružanje, Varšavski pakt i NATO načelno su se saglasili da drastično smanje količinu tog oružja.

1994 - Predsednik Austrije Tomas Klestil priznao je, prilikom obraćanja članovima izraelskog parlamenta (Kneseta), da njegova zemlja u prošlosti nije priznala ulogu koju je imala u nacističkim zločinima.

2002 - Ruski general Igor Šifrin ubijen je u zasedi čečenskih islamskih terorista u Groznom.

2003 - Ispred dve sinagoge u centru Istanbula gotovo istovremeno su eksplodirala dva automobila, usmrtivši ukupno 23 osobe. Odgovornost je preuzeo "Islamski front boraca Velikog Istoka", osnovan 1985. godine s ciljem da formira islamsku državu u Turskoj.

2005 - Izraelski i palestinski zvaničnici postigli su dogovor kojim je, prvi put od izraelske okupacije 1967. godine, Palestincima data kontrola nad graničnim prelazom Rafa između Pojasa Gaze i Egipta.

2007 - Ciklon "Sidr" odneo je najmanje 3.000 života u Bangladešu. Kretao se brzinom od 250 kilometara na čas i sravnio sa zemljom stotine hiljada kuća u jugozapadnim delovima zemlje, dok je nekoliko miliona ljudi ostalo bez struje, uključujući i pojedine delove prestonice Dake. Ciklon je izazvao i talas visok pet metara koji je pogodio priobalna područja, zbog čega je oko 3,2 miliona ljudi evakuisano.

2009 - Umro je patrijarh srpski Pavle. Rođen je 1914. godine u Slavoniji, teologiju je završio u Beogradu, a postdiplomske studije u Atini. Zamonašio se 1946. godine, a 1957. postao je arhijerej. Na čelu Srpske pravoslavne crkve nalazio se od 1990. godine. Uživao je veliku popularnost, najviše zbog naglašene skromnosti.

2012 - Sirijska opservatorija za ljudska prava objavila je da je u toj zemlji tokom 20 meseci, od početka oružanih sukoba, poginulo više od 39.000 ljudi: 27.410 civila, 9.800 vojnika i 1.359 vojnih dezertera. Naglašeno je da ove brojke verovatno nisu potpune.

2023 - Umro je Žarko Laušević, glumac. Diplomirao je na beogradskom Fakultetu dramskih umetnosti 1982. godine, kada je postao član Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Bio je jedan od poznatijih jugoslovenskih i srpskih glumaca druge polovine osamdesetih. Popularnost je stekao ulogama u seriji "Sivi dom" i filmovima "Šmeker", "Braća po materi", "Boj na Kosovu", "Kaži zašto me ostavi" i "Oficir s ružom". Karijera mu je prekinuta posle tragičnog događaja 1993. godine, kada je počinio ubistvo, zbog čega je osuđen na višegodišnju zatvorsku kaznu. Kasnije je živeo u SAD. Poslednjih godina igrao je u filmovima i serijama "Smrdljiva bajka", "Senke nad Balkanom" i "Koreni". Napisao je knjigu "Godina prođe, dan nikad".