Srbija obeležava Dan primirja

U francuskom gradu Kompjenju, u specijalnom vagonu maršala Ferdinanda Foša, 11. novembra 1918. godine u 11.00 potpisano je primirje u Prvom svetskom ratu.

Primirjem iz vagona sile Antante i Nemačka okončale su sukob pre 105 godina. Ipak, tu nije bio kraj.

Pregovori o uslovima mirovnog sporazuma su nastavljeni, a potom i dogovoreni, ali tek Versajskim mirom 28. juna 1919. godine, Prvi svetski rat je i zvanično okončan.

Dan primirja se obeležava u isto vreme u svim glavnim gradovima država pobednica, poput, pored Srbije, i Velike Britanije, Francuske, Italije, Rusije, SAD, Novog Zelanda, Belgije.

U do tada najstrašnijem sukobu koji je svet video, prema podacima Konferencije mira u Parizu 1919, Srbija je izgubila 1.247.435 ljudi, odnosno 28 odsto celokupnog stanovništva koje je imala po popisu iz 1914. godine. Od tog broja poginulo je ili umrlo od rana i epidemije 402.435 vojnika.

Dan primirja u Prvom svetskom ratu se kao državni praznik u Srbiji proslavlja od 2012. godine.

Amblem Dana primirja čine motiv cveta Natalijine ramonde i motiv trake Albanske spomenice.

Cvet feniks – Natalijina ramonda

Simbol praznika je Natalijina ramonda - cvet feniks, jer i kada se potpuno osuši – može ponovo da oživi posle kiše ili malo zalivanja.

Ime je dobila po kraljici Nataliji – Ramonda nathaliae.

Samo tridesetak biljnih vrsta ima tu osobinu. Ramonda je otkrivena tridesetih godina XIX veka u Španiji, ali ju je kao novu vrstu otkrio Josif Pančić 1874. godine. Nazvao ju je ramonda serbika (Ramonda serbica).

Shutterstock/ Vankich1

Sava Petrović, lekar na dvoru kralja Milana, otkrio je deset godina posle Pančića, da na Balkanu postoji još jedna vrsta sa drugačijim listovima. Nazvao ju je po kraljici Nataliji – Ramonda nathaliae, Natalijina ramonda.

Danas je ovaj cvet, zbog neobične osobine da oživi i nakon potpunog sušenja, simbol izdržljivosti srpske vojske u Prvom svetskom ratu, ali i simbol stradanja srpskog naroda koji je posle toga uspeo da obnovi svoju državu.

Albanska spomenica: Svojim ratnim drugovima Aleksandar, za vernost otadžbini

Albanska spomenica, medalja za spomen na povlačenje srpske vojske preko Albanije, uspostavljena je 5. aprila 1920. godine ukazom prestolonaslednika princa-regenta Aleksandra Karađorđevića u tada već novoj državi – Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca.

Na aversu medalje, ispod orla, nalazi se medaljon uokviren lovorovim vencem sa profilom glave Aleksandra Karađorđevića i natpisom: SVOJIM RATNIM DRUGOVIMA ALEKSANDAR. Na reversu je natpis u tri reda: ZA VERNOST OTADžBINI.