Tri kralja i jedna banja: Kako je Niška Banja postala kraljevska destinacija

U znak zahvalnosti &scaron;to su banji dali aristokratski pečat, me&scaron;tani su podigli česmu &quot;Tri kralja&quot;, koja je posvećena Aleksandru Karađorđeviću, Milanu Obrenoviću i Aleksandru Obrenoviću.Upravo su ovi vladari imali ključnu ulogu u obnovi i razvoju Ni&scaron;ke Banje nakon turskog perioda, a među njima se posebno isticao knez i kasniji kralj Milan Obrenović, koji je na padinama Koritnjaka sagradio letnjikovac.Takođe, Milan ima posebno po&scaron;tovanje, jer je doneo slobodu južnim krajevima od Turaka 1878. godine. Njegov sin Aleksandar Obrenović je boravio u Banji, a uspomena na njegove &scaron;etnje i odmor sa suprugom Dragom Ma&scaron;in sačuvana je u priči o posebnoj klupi posvećenoj kraljevskom paru.Shutterstock/WR7Kako u Banji nije bilo dovoljnog sme&scaron;taja, knez Milan je 1880. nagovorio beogradske juvelire da otkupe zemlji&scaron;te kod dana&scaron;njeg hotela &quot;Ozren&quot; i izgrade objekat sa restoranom i kupatilom. Sastojalo se od 12 soba i istog broja mermernih kada. Ubrzo su počeli da se otvaraju i drugi pansion i kuće za goste, pa Ni&scaron;ka Banja sve vi&scaron;e dobija izgled organizovanog i privlačnog naselja.Shutterstock/Bojan PesicPosle nemačke, austrougarske i bugarske okupacije u Prvom svetskom ratu &mdash; tokom koje su vojske koristile banjske resurse &mdash; razvoj Banje naglo se ubrzava. Otkriće da je izvorna voda radioaktivna 1921. postaje prekretnica, a do uvođenja tramvajske linije 1930. godine Ni&scaron;ka Banja je imala tri hotela i brojne vile sa ukupno 100 soba i 250 kreveta.U Banji je često boravio i kralj Aleksandar I Karađorđević, koji se rado družio sa narodom i lečio reumu vodom sa &quot;&Scaron;kolske česme&quot;. Sa kraljicom Marijom 1932. godine ovde je proslavio desetogodi&scaron;njicu braka. Njegova poseta Ni&scaron;koj Banji prvi put bila je na poziv tada&scaron;njeg ni&scaron;kog gradonačelnika Dragi&scaron;e Cvetkovića, a kasnije i predsednika vlade Kraljevine. Od 1928. do svoje tragične smrti 1934. godine, kralj je boravio u Banji i po tri puta godi&scaron;nje. &quot;Tursko kupatilo&ldquo; je posebno adaptirano i prozvano &quot;Kraljevim kupatilom&ldquo;.Shutterstock/Dejan TrajkovicUz zvanične razloge boravka, među me&scaron;tanima se godinama prepričava i romantična legenda: da je kralja za Banju vezivala i ljubav prema jednoj rođaki visokog činovnika ni&scaron;kog Duvanskog monopola &mdash; mada ove priče nisu potvrđene i često se vezuju za tada&scaron;nje političke intrige. Samo deset dana pred put u Marsej, Aleksandar se odmarao podno Koritnjaka, u vili &quot;Jela&ldquo;, koja je tada pripadala dvorskom advokatu Jovanu Todoroviću, a dp nedavno je bila sedi&scaron;te Gradske op&scaron;tine Ni&scaron;ka Banja.Od 1927. do početka Drugog svetskog rata, pod uticajem nove imućne urbane klase, u Banji je niklo 22 vile različitih arhitektonskih stilova &mdash; prava remek-dela tada&scaron;njih beogradskih modernista. Među najupečatljivijim građevinama izdvajaju se vile &quot;Erna&quot;, &quot;Teokarević&quot; i &quot;Zona&quot; Dragi&scaron;e Cvetkovića, koja je 1981. postala deo Stacionara &quot;Terme&quot;. Izgrađen je i Stacionar &quot;Zelengora&quot; (1933), a zahvaljujući prilozima dobročinitelja iz zemlje i dijaspore 1934. podignut je Hram Svetog proroka Ilije. Period između dva rata upotpunjen je i izgradnjom dva nova hotela, kasnije poznata kao &quot;Srbija&quot; (1932) i &quot;Partizan&quot; (1935).

Tri kralja i jedna banja: Kako je Niška Banja postala kraljevska destinacija

0 Komentari