Hrvatski penzioneri najsiromašniji u Evropi: Nećete verovati čiji su najbogatiji

Prema poređenju koju donosi, prosečna penzija u Hrvatskoj ne uspeva da pokrije oko 40 posto procenjenih životnih tro&scaron;kova starijih osoba koji uključuju stanovanje, prehranu, režije i ostale osnovne potrebe.Istraživanje pod nazivom &quot;Hoće li penzije pokriti moj život u penziji? Godi&scaron;nji tro&scaron;kovi nasuprot državnim penzijama u Evropi&quot; pokazuje da većina država ima problem nedovoljnih penzija. Kako tro&scaron;kovi značajno prema&scaron;uju iznos penzija, penzioneri moraju da traže dodatnu finansijsku podr&scaron;ku, kroz u&scaron;teđevinu, porodicu ili dodatne izvore prihoda. Samo u četiri zemlje, Rumuniji, Če&scaron;koj, Poljskoj i &Scaron;paniji, penzioneri mogu da budu zadovoljni jer uspevaju da pokriju većinu svojih izdataka bez dodatnih prihoda.No, ovo poređenje prilično neobičnim čini zaključak da su rumunski penzioner, gledano kroz odnos penzije i tro&scaron;kova života, relativno najbogatiji u Evropi. Penzija im prema&scaron;uje tro&scaron;kove za 21 posto. Iza takvog rezultata verovatno stoji činjenica da su tro&scaron;kovi života u toj zemlji znatno niži nego u većini drugih evropskih zemalja, a državne penzije dovoljno velike da pokriju nužne izdatke. Zato penzioneri tamo, iako apsolutno ne primaju velike iznose, prema ovom pokazatelju &quot;izgledaju&quot; relativno bogato.Suprotno tome, u zemljama poput Hrvatske, iako su apsolutne penzije često vi&scaron;e nego u Rumuniji, tro&scaron;kovi života su proporcionalno vi&scaron;i, pa penzije pokrivaju manji deo stvarnih izdataka. Zbog toga hrvatski penzioneri imaju jedan od najizraženijih penzionih &quot;nesrazmera&quot; u Evropi. U skupini &quot;nepovoljnih&quot; nalaze se i slovenački penzioneri kojima tro&scaron;kovi prema&scaron;uju penzije za 39 posto. Ipak, posebno iznenađuje vrlo niski rang bogatih zemlja: u Luksemburgu, najbogatijoj zemlji EU po kriterijumu BDP-a po stanovniku, tro&scaron;kovi su veći od prosečne penzije za 34 posto, a u Nemačkoj za 33 posto.Ako je prosečna penzija u Hrvatskoj 40 posto manja od tro&scaron;kova, nameće se pitanje odakle se onda finansira prosečna potro&scaron;nja starijih. Pretpostavlja se da deo njih radi, da imaju neke druge izvore prihoda, poput prodaje nekretnina, smanjivanja &scaron;tednje. Međutim, to može sebi da priu&scaron;ti samo manjina.Za tumačenje ovih rezultata, ocenjuju ekonomisti, ključno je pitanje kako se računaju prosečni tro&scaron;kovi života. Istraživanje navodi da su to &quot;procenjeni prosečni godi&scaron;nji tro&scaron;kovi osoba starijih od 60 godina&quot;.&Scaron;ta pokazuje odnos prosečne penzije i prosečne potro&scaron;nje osoba starijih od 60 godina?Penzije primaju samo neki, a ne svi stariji od 60, a u potro&scaron;nju ulaze svi, primećuje jedan ekonomista, ističući da bi bilo logičnije porediti potro&scaron;nju penzionerske generacije s radno aktivnom ili njihove glavne izvore prihoda, na primer penzije u odnosu na plate.&quot;Tada bismo videli koliko penzioneri zaostaju u standardu u odnosu na radno aktivnu populaciju. &Scaron;to se ovako upoređuje? Penzija s potro&scaron;njom unutar iste generacije. Razlika može biti zbog drugih izvora dohodaka, renti, smanjivanja &scaron;tednje, sive ekonomije...&quot;, navodi.Moguća slabost istraživanja je i u tome &scaron;to se upoređuje bruto penzija sa stvarnom, neto potro&scaron;njom. Ekonomisti smatraju da bi bilo primerenije upoređivati neto penzije i potro&scaron;nju. U Hrvatskoj se penzije oporezuju manje nego u većini drugih zemalja, a penzioneri ne plaćaju ni obvezno osnovno zdravstveno osiguranje. Kada bi se i to uzelo u obzir, Hrvatska bi verovatno i dalje stajala dosta lo&scaron;e, ali je moguće da bi na lestvici preskočila koju zemlju.Podaci EvrostataPrema podacima Evrostata na koje se analiza nadovezuje, prosečna penzija u EU 2023. godine iznosila je oko 58 posto prihoda od rada pre mirovine. To znači da osoba koja je zarađivala 100 evra u kasnoj fazi karijere, u penziji prima oko 58 evra. Najniži odnos u toj godini zabeležen je u Hrvatskoj, iznosi 35 posto, dok je u Grčkoj bio na nivou od čak 78 posto, u &Scaron;paniji iznosi 77 posto, u Italiji 75 posto... Gotovo jedan od &scaron;est penzionera u EU nalazi se u riziku od siroma&scaron;tva, a stopa je rasla s 12 posto u 2013. na 15,5 posto u 2023. godini, &scaron;to samo nagla&scaron;ava izazove u osiguranju dovoljnih prihoda u starijoj dobi.Kada je reč o izdacima za penzije, poslednji službeni podaci Evrostata odnose se na 2022. godinu i pokazuju da u proseku iznose 12,2 posto BDP-a. Hrvatska je sme&scaron;tena otprilike na sredini lestvice, s iznosom od 8,9 posto. No, proteklih godina ipak su povećani: lane su penzioni izdaci iznosili oko 10 posto BDP-a, a za ovu godinu taj se udeo povećao na 10,4 posto. Najvi&scaron;e udele u 2024. godini imale su Italija, 15,5 posto BDP-a, Francuska 14,7 posto, Grčka 14,3 posto i Austrija 14,2 posto. S druge strane, najniži su u Irskoj, tek 3,8 posto, te na Malti 5,6 posto. Podaci iz državnog budžeta za Hrvatsku pokazuju da su penzioni izdaci za 2023. bili približno isti kao 2022. mereni kao udeo u BDP-u, ali nakon toga počinju da rastu, da bi 2025. iznosili oko 10 posto BDP-a, a za 2026. su državnim budžetom predviđeni izdaci od 10,4 posto BDP-a.

Hrvatski penzioneri najsiromašniji u Evropi: Nećete verovati čiji su najbogatiji

3 Komentari