Suveniri sa ovim simbolom sigurno su vam poznati sa letovanja...
Gotovo je nemoguće putovati Mediteranom, a ne susresti ga. Visi s retrovizora taksija u Atini, krasi izloge prodavnica u Istanbulu, a u poslednjoj deceniji našao je put i do modnih pista te ormara slavnih osoba. Govorimo o upečatljivom simbolu plavog oka, poznatom kao "nazar" ili "tursko oko".
No, ovo nije običan suvenir ili modni dodatak. To je moćna amajlija sa istorijom dugom hiljadama godina, stvorena da štiti od nečega daleko starijeg i zlokobnijeg - uroka zlog oka, kletve koja se prenosi jednim jedinim zavidnim pogledom.
B92.net
Urok zlog oka: Drevni strah od zavisti
Pre nego što je postojao zaštitni amulet, postojao je strah. Verovanje u "zlo oko" staro je više od 5000 godina i potiče iz drevne Mesopotamije. Arheolozi su u Siriji, na području jednog od najstarijih gradova na svetu, Tel Braku, pronašli apstraktne idole od alabastera sa urezanim očima koji datiraju iz 3300. godine pre nove ere.
Koncept je u suštini jednostavan i duboko ljudski: veruje se da osoba koja postigne veliki uspeh, bogatstvo ili sreću automatski privlači zavist okoline. Ta zavist može se manifestovati kao moćna kletva, bačena kroz zlonameran pogled, koja može doneti nesreću, bolest, pa čak i smrt.
Drevni grčki pisac Heliodor iz Emese savršeno je sažeo ovu ideju: "Kada neko pogleda ono što je izvrsno zavidnim okom, ispuni okolnu atmosferu pogubnom osobinom i prenese sopstvena otrovna isparenja na onoga ko mu je najbliži"-
Verovanje je bilo toliko rašireno da se pominje u gotovo svim kulturama i religijama – od Biblije i Kurana do jevrejskih rabinskih spisa.
Kako bi se odbranili od ove nevidljive pretnje, drevni narodi su stvorili protivmeru – amajliju u obliku oka koja bi „uzvratila“ zlonamerni pogled i odbila kletvu.
Najpoznatija među njima je turski nazar boncuğu, staklena perla sa koncentričnim krugovima tamnoplave, bele, svetloplave i crne boje.
Zašto baš plava boja? Jedno od najzanimljivijih objašnjenja ponudio je grčki filozof Plutarh. On je u svojo teoriji naveo da su plave oči na području Mediterana i Bliskog istoka bile genetska retkost.
Zbog toga se verovalo da ljudi svetlih, a posebno plavih očiju, imaju najveću moć bacanja uroka – bilo namerno ili nenamerno. Plava boja amajlije tako je postala štit protiv te retke i moćne pretnje.
Pored toga, drevni Egipćani – čiji su amuleti sa Horusovim okom bili preteča nazara – povezivali su plavu boju s božanskim, dok je za rana turska plemena ona simbolizovala njihovo nebesko božanstvo, Tengrija.
Shutterstock/Tsuguliev
Šta ako pukne?
Najjeziviji deo verovanja povezanog sa nazarom jeste ono što se dešava kada se on ošteti. Ako vaša amajlija napukne ili se razbije, veruje se da to nije loš znak.
Upravo suprotno – to znači da je amajlija ispunila svoju svrhu. Apsorbovala je izuzetno snažan urok koji je bio upućen vama i "žrtvovala" se kako bi vas zaštitila.
U tom trenutku, slomljenu amajliju treba odmah zameniti novom kako bi zaštita ostala neprekinuta.
Aktivisti tvrde da su konji izloženi prevelikom naporu, da su uslovi u kojima borave neadekvatni i da ih buka i saobraćaj mogu dovesti u stanje panike. S druge strane, pružaoci ovih usluga odbacuju navedene optužbe.
Ovo otkriće kandiduje Bolotanu za status nove "Plave zone". Taj termin nastao je pre oko 20 godina upravo na Sardiniji, a označava oblasti u kojima ljudi žive znatno duže od svetskog proseka.
Aktivisti tvrde da su konji izloženi prevelikom naporu, da su uslovi u kojima borave neadekvatni i da ih buka i saobraćaj mogu dovesti u stanje panike. S druge strane, pružaoci ovih usluga odbacuju navedene optužbe.
Svedočenje žene, jedne od šest osoba koje su podnele prijave protiv Brenda, prikazano je danas tokom drugog dana suđenja pred sudom u Londonu poroti putem video-snimka policijskog razgovora iz 2023. godine.
Odluka je doneta glasanjem na 28. Generalnoj konferenciji za tegove i mere, a do stupanja na snagu novih pravila neće biti dodavanja novih prestupnih sekundi, što u praksi znači da se njihova primena završava odmah.
Audio-snimak poziva hitnoj pomoći koji je uputio Zak Hikerson otkriva njegove očajničke pokušaje da spase glumicu Hejden Panetijer, nakon što ju je u avgustu pronašao bez svesti u stanu u Grinvilu.
Moguća istraga protiv veterana muzičke scene Hulija Iglesijasa, zbog navodnog zlostavljanja dve žene koje su bile zaposlene kod njega, postala je izvesnija nakon što su tužioci izjavili da bi španski sudovi mogli da vode ovaj
Prema podacima Evropskog centra za prevenciju i kontrolu bolesti (ECDC), rizik od unošenja virusa u Evropu iz područja zahvaćenih epidemijom ostaje veoma mali.
Krompir, naročito kada je vruć i pripremljen bez dodataka koji usporavaju varenje, može imati visok glikemijski indeks. To znači da nakon njegovog konzumiranja nivo šećera u krvi može relativno brzo da poraste.
Osim dužine sna, za zdravlje je važno i koliko vremena provodimo u pojedinim fazama spavanja, pokazuje velika studija objavljena u naučnom časopisu PLOS Medicine.
