Tri decenije posle "Oluje": Kako je Subotica postala novi dom hiljadama prognanih

Svakog avgusta, kada se obeležava godi&scaron;njica vojno-policijske akcije &quot;Oluja&quot;, ne vraćaju se samo slike beskrajnih kolona traktora, automobila i ljudi koji su, noseći tek poneku torbu i najosnovnije stvari, napu&scaron;tali svoje domove. Ožive i sećanja na gradove koji su tim ljudima otvorili vrata i pružili im priliku za novi početak. Jedan od njih bila je i Subotica.Početkom devedesetih godina ratovi u Hrvatskoj, a potom i u Bosni i Hercegovini, doveli su na sever Bačke veliki broj porodica koje su bežale od sukoba. Novi talas izbeglica stigao je nakon akcije &quot;Oluja&quot;, koja je počela 4. avgusta 1995. godine.Prema podacima Dokumentaciono-informacionog centra &quot;Veritas&quot;, tokom operacije i neposredno nakon nje poginulo je ili nestalo oko 2.000 Srba, dok je vi&scaron;e od 220.000 ljudi iz tada&scaron;nje Republike Srpske Krajine izbeglo iz svojih domova. Za svega nekoliko dana područje na kojem su Srbi živeli vekovima gotovo je ostalo bez srpskog stanovni&scaron;tva.Za većinu prognanih put je vodio ka Srbiji i Republici Srpskoj. Mnogi su stigli u Vojvodinu, a značajan broj porodica utoči&scaron;te je prona&scaron;ao upravo u Subotici i okolnim naseljima. Grad koji je od davnina poznat po multietničnosti, različitim kulturama i običajima postao je mesto u kojem su hiljade ljudi poku&scaron;ale da život izgrade ispočetka.PATRICK BAZ / AFP / ProfimediaNovi početak daleko od zavičajaZa one koji su stigli u Suboticu rat nije bio samo istorijski događaj, već lična tragedija. Iza sebe su ostavili kuće, imanja, uspomene, grobove predaka i život kojem vi&scaron;e nisu mogli da se vrate.Mnogi su u grad do&scaron;li gotovo bez ikakve imovine. Prve godine bile su ispunjene neizvesno&scaron;ću, potragom za poslom, stanom i načinom da se porodice ponovo osamostale.Vremenom su se uključivali u privredni, kulturni i dru&scaron;tveni život grada, dok su njihova deca odrastala zajedno sa vr&scaron;njacima u subotičkim &scaron;kolama, sportskim klubovima i kulturnim dru&scaron;tvima.Danas su brojni nekada&scaron;nji prognanici uspe&scaron;ni privrednici, zanatlije, lekari, profesori, sportisti i umetnici. Mnogi su upravo u Subotici osnovali porodice, pa generacije rođene nakon rata ovaj grad doživljavaju kao jedini dom koji poznaju.Zavičaj sačuvali kroz tradicijuIako su novi život prona&scaron;li na severu Bačke, mnogi nisu zaboravili svoje poreklo. Kroz udruženja, zavičajne večeri, folklor, pesmu, običaje i tradicionalnu kuhinju nastavili su da čuvaju identitet krajeva iz kojih potiču.Ta raznolikost vremenom je postala deo bogatog kulturnog mozaika Subotice. Grad koji je i ranije bio poznat po susretu različitih naroda, vera i kultura dobio je novu dimenziju, dok su prognanici postali aktivni učesnici dru&scaron;tvenog života i svojim radom doprineli razvoju lokalne zajednice.EPA/DANIEL KASAPSećanje koje ne blediDok se u Hrvatskoj 5. avgust obeležava kao Dan pobede i domovinske zahvalnosti, u Srbiji i Republici Srpskoj 4. avgust posvećen je sećanju na stradale i prognane Srbe.Za mnoge porodice koje danas žive u Subotici taj datum nije samo istorijska godi&scaron;njica. To je podsetnik na izgubljeni zavičaj, ali i na težak put koji ih je doveo do novog doma.EPA-EFE/MIRO LELASParastos stradalim i prognanim SrbimaNakon Svete liturgije, koja je danas počela u 9.30 časova u Hramu Svetog Vaznesenja Gospodnjeg, služen je parastos stradalim i prognanim Srbima u vojno-policijskoj akciji &quot;Oluja&quot;.Kao i prethodnih godina, građani su se okupili da odaju počast žrtvama i pomole se da buduće generacije nikada ne iskuse ni deo stradanja i gorčine koje je doneo taj period.U Subotici se i ove godine organizuje program posvećen sećanju na stradale i prognane, u organizaciji Saveza srpskih udruženja Severnobačkog okruga i Fondacije &quot;Svetozar Miletić&quot;.Takvi skupovi prilika su da se sačuva sećanje na stradanje, ali i da mlađe generacije razumeju zbog čega su devedesete godine trajno promenile demografsku i dru&scaron;tvenu sliku brojnih gradova, među kojima je i Subotica.Tri decenije kasnije, mnogi koji su u ovaj grad stigli kao izbeglice vi&scaron;e se tako ne predstavljaju. Oni su danas Subotičani.Njihove životne priče ostale su trajni deo istorije grada i svedočanstvo o tome kako je, uprkos gubitku i tragediji, moguće izgraditi novi život i postati deo zajednice koja je pružila priliku za novi početak.

Tri decenije posle "Oluje": Kako je Subotica postala novi dom hiljadama prognanih

1 Komentari

B92 na društvenim mrežama