Klisa ponovo otkriva svoje tajne: Arheolozi istražili već 50 grobova, ispod njih naselje staro 5.000 godina

Arheološka istraživanja na novosadskoj Klisi nastavljaju da otkrivaju nove detalje o ljudima koji su na ovom prostoru živeli pre više vekova, ali i pre nekoliko milenijuma. Na lokalitetu na kojem je ranije potvrđena srednjovekovna nekropola iz 11. veka sada je istraženo oko 50 grobova, dok se ispod njih nalaze tragovi praistorijskog naselja starog približno 5.000 godina.

Reč je o zaštitnim arheološkim istraživanjima koja prethode građevinskim radovima, a upravo su ona krajem prošle godine potvrdila da se ispod budućeg gradilišta na Klisi nalazi višeslojni lokalitet.

Istraženo oko 50 srednjovekovnih grobova

Kako je u jutarnjem programu "Dobro jutro Vojvodino" na RTV 1 objasnio arheolog dr Ljubiša Vasiljević, koji rukovodi istraživanjima, srednjovekovna nekropola pripada takozvanoj belobrdskoj kulturi.

"Ova kultura je zauzimala zapadni deo istočne Evrope, uključujući današnju Vojvodinu, delove Hrvatske i Mađarske", pojasnio je Vasiljević.

Tokom ranijih istraživanja bilo je otkriveno oko 40 grobova, dok je njihov broj nastavkom radova porastao na približno 50.

Način sahranjivanja pruža arheolozima dodatne podatke o običajima stanovništva koje je na ovom prostoru živelo u 11. veku. Pokojnici su polagani u pravcu zapad–istok, što odgovara hrišćanskim običajima sahranjivanja tog vremena.

U grobovima su pronađeni i različiti predmeti koji su polagani uz pokojnike. Među njima se posebno izdvajaju torkvesi – masivne bronzane ogrlice – kao i drugi komadi nakita.

Upravo takvi nalazi stručnjacima omogućavaju da, osim samih pogrebnih običaja, bolje sagledaju materijalnu kulturu, zanatstvo i društvene odnose ljudi koji su na području današnjeg Novog Sada živeli pre gotovo hiljadu godina.

Shutterstock/VicVa

Ispod nekropole tragovi naselja starog oko 5.000 godina

Klisa, međutim, ne krije samo srednjovekovnu prošlost. Ispod sloja sa grobovima arheolozi istražuju tragove mnogo starijeg naselja, nastalog pre približno pet milenijuma.

Pronađeni su temelji nekadašnjih kuća, ostaci peći i velika količina fragmenata keramičkog posuđa. Takvi nalazi ukazuju da na ovom mestu nije bilo samo povremenog prisustva ljudi, već organizovane naseobine u kojoj se živelo tokom dužeg perioda.

Otkrivena je i velika konstrukcija koja se pruža duž lokaliteta i za koju stručnjaci pretpostavljaju da pripada starijem naselju.

Keramika, ostaci objekata, peći i drugi predmeti postepeno omogućavaju arheolozima da rekonstruišu svakodnevicu ljudi koji su na ovom prostoru živeli hiljadama godina pre nastanka današnjeg Novog Sada.

Posebnu vrednost lokaliteta na Klisi predstavlja upravo to što su na relativno malom prostoru sačuvani tragovi dve potpuno različite epohe – praistorijskog naselja i srednjovekovne nekropole.

Na istom mestu tako se mogu pratiti tragovi života ljudi koje razdvaja nekoliko hiljada godina.

Istraživanja još nisu završena, a obrada pronađenih predmeta i arheološke dokumentacije dugotrajan je posao. Tek nakon detaljne analize svih nalaza stručnjaci će moći da dobiju potpuniju sliku o tome ko je živeo na ovom prostoru, kako su izgledala naselja i kakvi su običaji pratili ljude koji su ovde sahranjivani.

Dok se Novi Sad širi i na Klisi pripremaju nova gradilišta, svaki novi sloj zemlje istovremeno otvara još jedno poglavlje mnogo starije istorije ovog dela grada.