Komšijama stigli novi borbeni avioni: Šta sve mogu FOTO

Reč je o prva dva od ukupno četiri borbena aviona koja su Mađari naručili ugovorom iz 2024. godine, a uz koje će njihova flota Gripena porasti na 18 aviona.

Očekuje se da će tu brojku Mađarsko ratno vazduhoplovstvo dostići za nekoliko meseci kada im stignu još dva jednoseda, takođe verzije Gripen C.

Kako javlja The Defense Post, svi Gripeni biće stacionirani u vazdušnoj bazi Kecskemét Air Base u županiji Baks-Kiskun, na jugu Mađarske.

Prvi Gripeni u Mađarsku stigli su 2006. godine, a eskadrila je kompletirana 2008, kada je dostigla punu operativnu sposobnost. Zanimljivo je da je Budimpešta avione zapravo iznajmljivala u periodu od 2006. do 2016, što je koštalo 1,09 milijardi evra, dok je za obuku izdvojeno još 187 miliona evra. Taj lizing je produžen do 2026. godine, kada bi Gripeni trebalo da postanu mađarsko vlasništvo. Uz ceo posao išao je i veliki offset program.

"Više od aviona"

EPA/Sandor Ujvari HUNGARY OUT

"Za nas je Gripen više od aviona. Za nas, za mađarske vojnike, to je garancija našeg suvereniteta. Od tada ne samo da održavamo ovu sposobnost, već je i razvijamo", rekao je načelnik mađarskog Generalštaba, Gabor Borondi, tokom ceremonije prijema novih Gripena.

Što se tiče naoružanja, ovaj avion ima 27-milimetarski top, a na podvesnim tačkama može nositi više različitih modela raketa vazduh–vazduh kratkog dometa: evropske IRIS-T rakete sa infracrvenim navođenjem, američke AIM-9 Sidewinder ili južnoafričko-brazilski A-Darter.

Kada su u pitanju projektili srednjeg i većeg dometa, tu su AIM-120 AMRAAM i poznati Meteor missile sa aktivnim radarskim navođenjem i dometom većim od 200 kilometara. Osim toga, Gripen može nositi i raketu vazduh–zemlja AGM-65 Maverick, protivbrodsku raketu RBS 15 i više tipova bombi. U ovoj varijanti avion koristi radar PS-05/A i Link 16 datalink.

Ko ih koristi

Što se tiče korisnika ovog aviona, najveći operator je Švedska, koja ih ima 103, od čega stotinu u C/D varijanti i tri novija, znatno sposobnija Gripena E sa modernim AESA radarom. Ukupno je naručeno 60 tih novih aviona, uz očekivanje dodatne narudžbine. Takođe, 28 Gripena C/D Švedska je dala u lizing Mađarskoj i Češkoj (po 14 aviona). Osim njih, 26 aviona ima Južnoafrička Republika, 11 Tajland, a 12 ih ima Brazil – s tim da su brazilski u novoj E varijanti i očekuje se isporuka još najmanje 24.

Nedavno je i Kolumbija potpisala ugovor za kupovinu 17 novih Gripena E/F vredan 3,1 milijardu evra, dok je Ukrajina prošle godine potpisala pismo namere za kupovinu čak 150 aviona u toj varijanti.

Na kraju, portal podseća da se Hrvatskoj tokom 2010-ih godina Gripen intenzivno nudio, a bio je u igri i u poslednjem postupku nabavke borbenih aviona za HRZ, u kojem su na kraju izabrani polovni Dassault Rafale F3-R. Od početka ove godine ti avioni preuzeli su zaštitu hrvatskog neba, koju su ranije privremeno obavljali Eurofighter Typhoon i mađarski Gripeni.