Nova pravila gradnje: Jedna stvar postaje obavezna

Dokument, objavljen nakon poslednje sednice Vlade, predviđa izmene zakonskih propisa, usvajanje podzakonskih akata i usvajanje Nacionalnog plana rekonstrukcije zgrada do kraja 2027. godine, kao deo procesa usklađivanja sa pravnim tekovinama EU.

Obavezna "nulta emisija" gradnja

Sve nove zgrade u vlasništvu države, opština, državnih i opštinskih organa, kao i javnih preduzeća, moraju biti projektovane i izgrađene kao zgrade sa nultom emisijom od 1. januara 2028. godine.

"Sve ostale nove zgrade moraju biti zgrade sa nultom emisijom od 1. januara 2030. godine", navedeno je u "Mapi puta za transpoziciju direktiva o energetskim svojstvima zgrada i energetskoj efikasnosti".

Solarni paneli postaju obavezni

Mapa puta uvodi i obavezu instalacije solarnih sistema na velikom broju objekata, kada je to tehnički, funkcionalno i ekonomski izvodljivo.

"Od 1. jula 2028. godine na svim novim javnim zgradama i novim nestambenim zgradama… od 31. decembra 2029. godine na svim novim stambenim zgradama".

Država mora svake godine obnoviti tri odsto javnih zgrada

Dokument predviđa da država obezbedi obnovu najmanje tri odsto javnih zgrada godišnje, ali ova obaveza će važiti tek nakon usvajanja izmena Zakona o efikasnom korišćenju energije, koje su planirane do 2027. godine.

"Država obezbeđuje da se svake godine obnovi najmanje 3% ukupne korisne površine grejanih i/ili hlađenih zgrada u vlasništvu subjekata javnog sektora", navodi se u dokumentu.

Takođe, organi državne uprave, javne institucije, jedinice lokalne samouprave i druga javna tela koja se finansiraju pretežno iz javnih sredstava dužni su da svake godine smanjuju ukupnu finalnu potrošnju energije za najmanje 1,9% u odnosu na potrošnju iz referentne godine.

Zabrana fosilnog grejanja u novogradnji

Ugradnja sistema grejanja na fosilna goriva u novim zgradama zabranjena je od 1. januara 2030. godine.

"Nacionalni plan rekonstrukcije zgrada treba da predvidi potpunu dekarbonizaciju sistema grejanja i hlađenja u postojećim zgradama do 2040. godine", navedeno je u dokumentu objavljenom na sajtu Vlade.

Ukidanje subvencija za fosilna grejanja

Od 2025. godine u Evropskoj uniji zabranjeno je svako subvencionisanje kotlova na fosilna goriva. Iako Crna Gora ne nudi direktne subvencije za ugradnju novih sistema na fosilna goriva (ugalj, nafta), Evropska komisija u svojim zahtjevima traži da se takva zabrana i zakonski definiše.

"Evropska komisija je u okviru završnih mjerila (Closing Benchmarks) zahtijevala od Crne Gore da zakonom uvede ovu zabranu do juna 2026. godine", navedeno je u dokumentu.