Ko plaća godišnji porez na dohodak?

Neoporezivi iznos za stranca rezidenta zaposlenog kod rezidentnog lica ili u stalnoj poslovnoj jedinici nerezidentnog lica, kao i za rezidenta upućenog u inostranstvo radi obavljanja poslova za rezidentno pravno jeste petostruki iznos prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

Izuzetno, ako obveznik - rezident upućen u inostranstvo radi obavljanja poslova za rezidentno pravno lice, ostvari zaradu u inostranstvu u visini manjoj od 60% od ukupno ostvarenog dohotka u kalendarskoj godini u kojoj se utvrđuje godišnji porez, primenjuje se neoporezivi iznos u visini trostrukog iznosa prosečne godišnje zarade.

Dohotkom se smatra godišnji zbir:

1) zarada;

2) oporezivog prihoda od samostalne delatnosti;

3) oporezivog prihoda od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine;

4) oporezivog prihoda od nepokretnosti;

5) oporezivog prihoda od davanja u zakup pokretnih stvari;

6) oporezivog prihoda od osiguranja lica;

7) oporezivog prihoda sportista i sportskih stručnjaka

8) oporezivih drugih prihoda;

9) prihoda po osnovima od 1-8, ostvarenih i oporezovanih u drugoj državi.

Prihodi pod 9) umanjuju se za porez plaćen u drugoj državi.

U dohodak stranca - rezidenta ulaze samo zarade, ne računajući i dodatna primanja oslobođena u skladu sa članom 19. stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana, ako su ispunjeni uslovi iz stava 3. tog člana.

Dohodak za oporezivanje čini razlika između dohotka i neoporezivog iznosa.

Poreska osnovica

Osnovica godišnjeg poreza na dohodak građana je oporezivi dohodak, koji čini razlika između dohotka za oporezivanje i ličnih odbitaka koji iznose:

1) za poreskog obveznika - 40% od prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike;

2) za izdržavanog člana porodice - 15% od prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, po članu.

Ukupan iznos ličnih odbitaka ne može biti veći od 50% dohotka za oporezivanje.

Ako su dva ili više članova porodice obveznici godišnjeg poreza na dohodak građana, odbitak za izdržavane članove porodice može ostvariti samo jedan obveznik.

Poreske stope

Godišnji porez na dohodak građana plaća se po stopi:

1) za obveznika - rezidenta, koji je u kalendarskoj godini ostvario dohodak za oporezivanje:

- iznos do šestostruke prosečne godišnje zarade - 10%;

- preko šestostruke prosečne godišnje zarade - 15%.

2) za obveznika – stranca rezidenta i rezidenta upućenog na rad u inostranstvo, koji je u kalendarskoj godini ostvario dohodak za oporezivanje saglasno:

- iznos do osmostruke prosečne godišnje zarade - 10%;

- preko osmostruke prosečne godišnje zarade - 15%.

Primeri za izračunavanje godišnjeg poreza na dohodak građana

Napomena: svi iznosi su u dinarima, a pretpostavljene ostvarene prihode ostvarili su obveznici rezidenti.

1.	Ostvareni prihod	5.000.000	2.500.000	1.200.000
2.	Plaćen porez	500.000	250.000	120.000
3.	Plaćeni doprinosi	700.000	300.000	100.000
4.	Dohodak (1-2-3)	3.800.000	1.950.000	980.000
5.	Neoporezivi iznos	1.142.820	1.142.820	1.142.820
6.	Dohodak za oporezivanje (4-5)	2.657.180	807.180	-
7.	Lični odbici*	209.517	209.517	-
8.	Osnovica za oporezivanje (6-7)	2.447.663	597.663	-
9.	Porez po stopi od 10%**	207.612	59.766	-
10.	Porez po stopi od 15%***	55.731	-	-
11.	Godišnji porez na dohodak građana (9+10)	263.343	59.766	-

* Pretpostavljeni lični odbici su za obveznika i jedno izdržavano lice – 152.376 + 57.141 = 209.517 dinara.

** Stopa od 10% primenjuje se na iznos dohotka za oporezivanje do šestostruke prosečne godišnje zarade (2.285.640 dinara); preko tog iznosa primenjuje se stopa od 15%. U slučaju prvog obveznika stopa od 10% primenjuje se na iznos od 2.076.123 dinara, koji dobijamo kada od 2.285.640 dinara oduzmemo lične odbitke.

*** Stopa od 15% primenjuje se na iznos od 371.540 dinara, koji dobijamo kada od osnovice za oporezivanje oduzmemo iznos koji se oporezuje po stopi od 10% (2.447.663 - 2.076.123).

Ostale odgovore na pitanja iz komentara na ovaj tekst mozete naći  u rubrici Pitanja i odgovori po naslovom Porez na godišnji dohodak građana