- Vesti -

Srpski hajduk je započeo borbu protiv Turaka: Komšije ga slave kao heroja, a mi smo ga zaboravili

U Srbiji je slavan i opevan, ali Starina Novak, veliki vojskovođa koji je narod branio od Turaka i slavno poginuo u Rumuniji znači mnogo više.

Izvor: B92, Istorijski zabavnik
Podeli
Foto: depositphotos/ paulmalaianu
Foto: depositphotos/ paulmalaianu

Novakova pećina, a Novaka nigde

Iako nema dokaza da je tamo zaista i bio, Starinu Novaka su upamtili i u Republici Srpskoj. Na južnoj strani planine Romanije, iznad Pala, nalazi se čuvena Novakova pećina. Po narodnom predanju, on je tu hajdukovao sa svojim bratom Radivojem i sinovima Tatomirom i Grujicom, takođe poznatim hajducima.

Starina Novak je bio junak mnogo pre Karađorđa, a reč je o čoveku čija je borba protiv Turaka postala preteča svih kasnijih srpskih buna i ustanaka.

U rumunskoj kulturi ovaj hajduk se i danas slavi kao narodni junak i oslobodilac, zbog brojnih ratnih uspeha protiv Turaka na području današnje Srbije, Republike Srpske, Rumunije, Moldavije i Bugarske.

Pa ipak, u srpskoj kulturi, sećanje na Starinu Novaka je pretežno sačuvano u epskim pesmama. Ona kaže da je od zuluma "proklete Jerine" pobegao u drumske razbojnike, i da je hajdukovao po Hercegovini, Bosni i Srbiji.

Foto: depositphotos/ milosk50
Foto: depositphotos/ milosk50

Upravo tako je počela nemilosrdna borba Starine Novaka protiv Turaka. Za kratko vreme je formirao četu, a njegova lična hrabrost i umešnost u komandovanju su doveli do toga da mu se pridruži veliki broj seljaka i slobodnih hajduka.

Rumunski izvori su ipak mnogo egzaktniji i obimniji – ime Starine Baba Novaka vezuje se za vreme vladavine kneza Mihaja Hrabrog, koji se borio za oslobođenje od Turaka 1595. godine. On je četu srpskog hajduka primio u svoje redove, a Novaka postavio za jednog od najviših komandanata svoje vojske.

U rumunskom gradu Klužu srpskom hajduku je podignut spomenik narodne zahvalnosti, a u Bukureštu postoji i istoimeni bulevar. Tamošnji narod ga nije zaboravio.

Predanje kaže da je Starina Novak na prevaru uhvaćen i zajedno sa saborcima nabijen na kolac. Njihova tela su ostavljena gavranima i tek nekoliko dana kasnije spaljena 1601. godine. Baš na tom mestu je i podignut spomenik koji i danas postoji, piše Istorijski zabavnik.

strana 1 od 120 idi na stranu