- Vesti -

Pitali su vojvodu Stepu da li mogu po njemu da nazovu naselje, on im je dao zanimljiv odgovor

Voljeni srpski vojvoda Stepa Stepanović ostao je upamćen u narodu ne samo kao vrstan vojskovođa, koji je delio sudbinu svojih vojnika, već i kao skroman čovek koji se u životu vodio parolom: "Sve za državu".

Izvor: B92
Podeli

Stepa stepanovicvm.jpg
Јавно власништво, Веза

Samo jedan razlog je bio dovoljan da se odluči za vojničku karijeru jer, kako je govorio, "samo vojnik može izvojevati mesto njegovom narodu na koje je on imao pravo". Često je za sebe govorio da je velika ljutica. Takav je, pričao je, bio i kao dečak.

"Kada bi me mati uprtila na leđa i ponela na njivu, ja bih se toliko drao i udarao nogama u prtači da bi mi bivale noge sve krvave od trenja dok bi na njivu stigli. Ali, mi od tih rana i te krvi ništa nije bilo. Mati nije imala kada da se oko mene i mojih nogu bavi i rane bi prolazile same od sebe", pričao je vojvoda o svom detinjstvu.

Mnogo je zanimljivih anegdota i priča o o ovom vrsnom vojskovođi, a među njima i ona kako je jedno naselje u opštini Nova Crnja dobilo ime po njemu. Naime, osim u Beogradu i u opštini Nova Crnja postoji naselje koje se zove - Vojvoda Stepa. Osnovali su ga srpski dobrovoljci, učesnici Prvog svetskog rata i Solunskog fronta. Oni su za učešće u ratu, svoje herojstvo i veliku ljubav prema otadžbini dobili zemlju u Banatu na imanju grofa Čekonjića.

Zemlja je deljena Srbima iz Like, Bosne, Hercegovine, Crne Gore, Dalmacije i Banata, dobrovoljcima koji su došli iz Amerike i Rusije, sa Galicijskog fronta. Posle Velikog rata, iz kog su ovi ljudi izašli kao pobednici i oslobodioci, za njih je počinjala nova bitka.

Ovog puta borili su se da izgrade novi život za sebe i svoje porodice, u Banatu na napreglednoj panonskoj ravnici. Dobrovoljci su novo selo koje je počelo da niče na ledini nazvali Leonovac, po grofovom majuru na koji su došli.

Manji deo otišao u SAD, većina ostala u Srbiji

"Po završetku rata 1918. godine manji deo srpskih dobrovoljaca vratio se u SAD, a veći deo ostao je u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca (Jugoslaviji). Dobrovoljci iz SAD u novim naseljima nazivani su Amerikancima. Neki od njih doneli su manje upotrebne stvari iz SAD (džepne satove, brijaći pribor, tabakere itd.).

Oni su među sobom govorili često engleski jezik naučen na njihov način u njihovim životima na rubovima američkih gradova i rudnika. U starosti rado su se sećali svog života u SAD i pričali svojim potomcima o Americi. Među ovim naseljima koja su osnovana posle Prvog svetskog rata su i Banatsko Karađorđevo, Aleksandrovo, Vojvoda Stepa i Banatsko Višnjićevo. Banatsko Karađorđevo i Aleksandrovo su i najveća novoosnovana naselja u Kraljevini Jugoslaviji, navodi se u knjizi "Amerikanci - Srpski dobrovoljci iz SAD (1914-1918), autora dr Milana Micića.

Doseljenici nisu bili zadovoljni ovim imenom i 1926. godine su odlučili da naselju daju ime Vojvoda Stepa po svom slavnom komadantu vojvodi Stepi Stepanoviću. Grupa doseljenika je otputovala u Čačak kod penzionisanog vojvode da ga pitaju da im dopusti da svom mestu daju njegovo ime.

Ostalo je upamćeno da su vojvodu našli na Moravi kako peca, izneli mu svoj predlog, a on ih je savetovao da naselju daju ime nekog ministra, jer će od njega imati više koristi.

Nisu ga poslušali i od 1927. godine u službenoj upotrebi je naziv Vojvoda Stepa. Danas posle jednog veka u selu živi 1400 stanovnika. U centru naselja nalazi se memorijalni kompleks koji čine: spomenik vojvodi Stepi, Tabla sa imenima 397 dobrovoljaca od kojih su mnogi poneli Obilića medalju, a četvorica i Karađorđevu zvezdu, mural sa likom slavnog vojvode i haubica napravljena 1918. godine.

Posle sto godina od osnivanja, na najrazličitije načine neguju se sećanja i čuvaju uspomene na pretke, dobrovoljce osnivače sela. Moramo znati gde su nam koreni i ko su nam preci da bi uspomena na njih i njihovo delo bila večna.

Inače, dobrovoljci srpske vojske u Prvom svetskom ratu bili su mahom Srbi - austrougarski državljani koji su se kao pečalbari u SAD ili ratni zarobljenici u Rusiji, Srbiji i Italiji opredelili da se bore na strani Kraljevine Srbije, svoje otadžbine koju prethodno nikada nisu videli, navodi se u knjizi "Amerikanci – Srpski dobrovoljci iz SAD (1914-1918), autora dr Milana Micića.

To su, kako se navodi, bili ljudi unapred osuđeni na smrt, a kao austrougarske državljane u slučaju zarobljavanja čekao ih je preki sud, konfiskacija imovine, a njihove porodice odvođene su u logore. Da bi zaštitili svoje porodice u kritičnim ratnim situacijama srpski dobrovoljci vršili su samoubistva.

Animirani video-snimci urađeni su uz podršku Ministarstva kulture Srbije, Fondacije Misija Halijard i opština Nova Crnja i Žitište. Scenario i režiju uradio je Bojan Dragićević, tekst o vojvodi Stepi radio je Đorđe Hajduković, a stručni konsultant bio je dr Milan Micić. Animaciju i crtež uradio je Igor Vujčić.

strana 1 od 119 idi na stranu