Samizdat: Moja pravila igre

Western Union

Smešten na Rajni, nekoliko desetina kilometara uzvodno od Rura, Keln je četvrti grad po veličini u Nemačkoj, sa oko milion stanovnika. Centar oblasti u kojoj živi oko 12 miliona ljudi, Keln je još u rimsko doba imao ključnu ulogu. Grad je na tom mestu podignut 50 godine nove ere, a za vreme Konstantina izgrađen je most preko Rajne (310) i osnovana biskupija (313. godine).

Keln je ključno katoličko središte u zapadnom delu Nemačke. U njemu je danas smeštena nadbiskupija (od 785. godine) i Kölner Dom, 169 metara visoka katedrala sa dva tornja, koja je građena više od šest vekova – od 1248. do 1880. godine. Danas je to jedan od najznačajnijih turističkih lokaliteta u Nemačkoj, koji poseti oko 6 miliona turista godišnje. Simbol grada su i tri krune na grbu Kelna, koje simbolizuju tri biblijska kralja-mudraca sa Istoka, čije su mošti po predanju u sarkofazima u katedrali (od 1164. godine).

Keln je u srednjem veku bio važno ekonomsko i političko središte i član Hanze. Postao je slobodni carski grad 1475, ali je nadbiskup zadržao brojna ovlašćenja. Kelnski nadbiskup je u doba carstva bio jedan od sedam elektora, koji su na saborima birali cara Svetog rimskog carstva nemačkog naroda. Međutim, sedište nadbiskupa bilo je van grada, a njihov odnos sa samim Kelnom obično je bio takav, da nadbiskupu nije bilo dozvoljeno ni da uđe u grad.

U XIX veku Keln je bio na meti francuski aspiracija na celu istočnu obalu Rajne, pre nego što je pripao Pruskoj. Odnosi između katoličkog Porajnja i protestantske pruske države bili su veoma loši, pogotovo u doba Bizmarkovog Kulturkampfa.

Kelnski univerzitet osnovan je 1388, kao četvrti u Carstvu (iza Praga, Beča i Hajdelberga), ali su ga Francuzi zatvorili. Obnovljen je posle Prvog svetskog rata, preseljenjem strazburskog univerziteta, kada su Gfrancuzi preuzeli Alzas 1918.

Keln je između dva rata izrastao u važno središte, sa drugim aerodromom u Nemačkoj (iza Berlina), a preporodomje rukovodio gradonačelnik Konrad Adenauer. Savezničko bombardovanje 31. maja 1942. (operacija Milenijum – prvi put je u jednom napadu upotrebljeno više od 1000 bombardera) sravnilo je sa zemljom dobar deo grada. Kraj rata u gradu je dočekalo samo pet posto od 772 hiljade stanovnika iz 1939. godine.

Posle rata sedište zapadnonemačke vlade smešteno je u Bon, 30km ka jugu, dok je pokrajinski glavni grad postao Diseldorf, 40km severno od Kelna. Prvi kancelar Bundesrepublike postao je Konrad Adenauer, a grad se na predratni broj stanovnika vratio tek 1959. Od sedamdesetih njihov broj kreće se malo ispod i iznad miliona. U njemu se održava najveći karenval u Nemačkoj.


   Odštampaj   Pošalji

IZABERITE GRAD

Arena