Jedrene: Bivši centar Otomanskog carstva

Podeli

Jedrene (Edirne, na turskom), glavni grad istoimene turske provincije na tromeđi Turske, Bugarske i Grčke danas je lep i šarmantan grad sa oko 150 hiljada stanovnika.

Grad je osnovao rimski car Hadrijan pod imenom Hadrianopolis na mestu starijeg tračkog naselja Uskudama. Po propasti Rimskog carstva, Jedrene se razvija kao deo Vizantije, a turski sultan Murat I zauzeo je grad 1365. godine.

U vreme Osmanlija Jedrene doživljava procvat pošto je bio glavni grad Otomanskog carstva od 1365. do 1453. godine, kada se prestonica seli u Istanbul. Jedrene je bio multinacionalni grad u kome su, uz muslimane, živele značajne hrišćanske i jevrejske zajednice. Krajem 19. i početkom 20. veka Jedrene je dva puta, 1829. i 1878. godine, bio pod ruskom, a u Prvom balkanskom ratu i bugarskom okupacijom. Bugarske snage su osvojile Jedrene uz pomoć srpske vojske 1912. godine, ali su Turci već naredne godine, u Drugom balkanskom ratu, vratile kontrolu nad gradom.

Jedrene danas nema ni približnu važnost koju je imao u vreme Otomanskog carstva, ali je očuvao značajne spomenike koji pokazuju njegov sjaj. Najznačajnija je džamija Selimija iz 16. veka. Arhitekta ove džamije je Sinan, najpoznatiji graditelj Otomanskog carstva. Sinan je u Aja Sofiji pronašao inspiraciju za gradnju Selimije, čija su četiri minareta najviša u Turskoj i koja se smatra njegovim remek-delom. Građena je od 1569. do 1579. godine za sultana Selima II, sina i naslednika Sulejmana Veličanstvenog. Otomanska istorija obilovala je nesposobnim sultanima, ali Selim II spada u najnesposobnije i najomrznutije.

Mnogo značajniji je bio deda Sulejmana Veličanstvenog sultan Bajazit II, koji je Jedrenu podario drugu značajnu građevinu-kompleks bolnice, medicinskog fakulteta, džamije. Bajazita II su podanici nazvali Pravedni. Vladao je od 1481. do 1512. godine i u Jedrenu podigao zadužbinu koja i danas impresionira veličinom i lepotom. Zapanjujuće je da je na početku 16. veka ovaj otomanski vladar u okviru ovog kompleksa u Jedrenu izgradio duševnu bolnicu u kojoj su se lečili i ranjenici oboleli od psihičkih bolesti izazvanih ratovima. Ove bolesti su danas poznate kao posttraumatski ratni sindrom, a lekari u ovoj bolnici su još u 16. veku koristili napredne metode. Bajazitov kompleks je pretvoren u muzej koji je 2004. godine proglašen za najbolji u Evropi.

Gledaoci serije „Sulejman Veličanstveni“ Jedrene su zapamtili kao grad u koji sultan rado ide u lov, ali i povremeno boravi u tamošnjoj palati. Nažalost, palata se danas ne može videti jer je porušena tokom tursko-ruskog rata i nakon ulaska ruskih snaga. Arheolozi pokušavaju da obnove ostatke i rekonstruišu i ovu znamenitost.

strana 1 od 1956 idi na stranu