Šta Srbija poseduje od vrednih knjiga?

Odeljenje posebnih fondova Narodne biblioteke Srbije obavilo je pionirski posao na polju zaštite kulturne baštine pripremivši listu starih i retkih knjiga koje dobijaju status "velikog značaja" na osnovu Zakona o retkoj bibliotečkoj građi. Status će steći sutra, kada odluka Upravnog odbora NBS bude objavljena u "Službenom glasniku".

Tanjug
Podeli

Ovo je Tanjugu saopštila načelnica Odeljenja posebnih fondova dr Olivera Stefanović koja je bila "spiritus movens", da se načini prvi spisak legata i biblioteka celina koje, prema važećem Zakonu, ispunjavaju sve uslove da dobiju status kulturnog dobra od velikog značaja, koji stiču odlukom Upravnog odbora NBS.

Odeljenje na čijem je čelu dr Stefanović, do sada je sačinilo četiri liste bibliotečke građe koja je stekla najviši statuts "kultnog dobra od izuzetnog značaja" u koje se ubrajaju rukopisne knjige i inkunabule i njima je obuhvaćeno 2268 bibliotečkih jedinica a status im je odobrila Narodna skupstina.

Prema rečima dr Stefanović, sada se priprema peta lista za ovu najvišu kategoriju koja će biti spremna da se iznese pred nadležna državna tela tokom proleća 2014.

U međuvremenu, pojekat da se postepeno formira registar celokupne bibliotečke građe Srbije razvrstane u tri kategorije: od izuzetnog značaja, od velikog značaja i kulturnog dobra, će se nastaviti na području cele zemlje, jer tek će tako svaka vredna knjiga imati "svoju ličnu kartu" i pravnu zaštitu koja joj, prema zakonu, pripada, objašnjava dr Stefanović koja je ceo radni vek posvetila zaštiti književne baštine i posnosno ističe da je osposobila ekipu koja broji 28 "zaštitara" sa njom na čelu kojima je briga o književnom blagu Srbije na duši.

Na prvom spisku legata i biblioteka celina koje od sutra stiču sva prava kao stara i retka bibliotečka građa od velikog značaja, njih šest su vlasništvo Narodne biblioteke Srbije.

To su Legat Veselina Čajkanovića u kome je 12.877 bibliotečkih jedinica, čiji se vremenski raspon nastanka kreće od 1613. do 1950 godine, a obuhvataju i značajan broj kutija sa rukopisnom, nikada objavljenom građom.

Zatim sledi Legat Miloša Crnjanskog, koji ima 465 bibliotečkih jedinica, koje datiraju od 1719. do 1976., a pripada mu i rukopisna građa, dokumenti i ilustrovani materijal.

Takođe, tu je legat Milana Rakića sa 2125 bibliotečkih jedinica objavljenih od 1822. do 1939. Sledi legat Tihomira Đorđevića koji obuhvata 11.506 knjiga iz perioda od 1822. do 1945. i legat Ljubomira Micića sa 633 knjige i 117 fascikli rukopisne zaostavštine, a starost im se kreće od 1831. do 1939.

Šestata je bibliotečka celina Branibora Debeljkovića sa 833 monografije i 700 časopisa iz perioda od 1930. do 1984. godine.

Zatim dolazi šest celina koje se čuvaju u Univerzitetskoj biblioteci "Svetozar Marković". Na prvom mestu među ovim je bibliotečka celina Joce Vujića koja obuhvata 4911 knjiga i časopisa i 4000 arhivskih dokumenata, a vremenski raspon njihovog nastanka je od 1506. do 1931.godine.

Druga bibliotečka celina je veleposednika Gideona Dunđerskog sa 4.841 knjigom od kojih je nastarija iz 1494. a najnovija 1928. godine.

Tu je biblioteka Miroslava Premrua koja obuhvata 1345 knjiga, ali nastarija je čak iz 1483. dok je najnovija iz 1919. Malobrojna je je biblioteka Mihajla Pupina sa 500 naslova, ali njihova starost se kreće od 1824. do 1933. godine.

Biblioteka Isidore Sekulić obuhvata 2000 knjiga među kojima je najstarija iz 1766. a najnovija iz 1957. godine dok biblioteka Branimira Ćosića ima 790 knjiga među kojima je najstarija iz 1873. a najnovija iz godine njegove smrti 1934.

U Muzeja istorije Jugoslavije se nalazi lična biblioteka Josipa Broza Tita koja ima 11.162 naslova a vremenski raspon njihovog štampanja se kreće od 1847. do 1986. što znači da je dopunjavana još šest godina nakon njegove smrti.

Biblioteka starih i retkih knjiga Arhitektonskog fakulteta poseduje 2546 monografija 880 mapa 148 naslova periodike, a datirane su od 1628. do 1845. godine.

Fondacija Zorana Đinđića ima njegovu bibliotečku celinu koja obuhvata 1250 knjiga štampanih u vremenskom rasponu od 1773. do 2002. godine.

Narodna biblioteka u Smederevu čuva Legat dr Leontija Pavlovića koji obuhvata 2394 monografije 92 naslova časopisa, neknjiževnog materijala, a starost predmeta se kreće se od 1870. do 1992. godine.

U Gradskoj biblioteci "Vladislav Petković Dis" u Čačku čuva se bibliotečka celina Milivoja i Božidarke Filipović koja broji 4000 naslova, a starost im se kreće od 1862. do 1940. godine.

Ista biblioteka poseduje bibliotečku celinu Jovana Davidovića koja obuhvata 2634 monografske publikacije i145 serijskih publikacija iz perioda od 1794. do 1982. godine.

Narodni muzej u Nišu ima dve značajne bibliotečke celine, Stevana Sremca koja ima 458 knjiga nastalih od 1762. do 1917. i biblioteku pesnika Branka Miljkovića koja ima 589 knjiga, a datirane su od 1894. do 1972. godine.

Ova lista ima 74.111 naslova i predstavlja veliku riznicu za sve buduće istraživače. Odeljenje posebnih fondova, otkrila je dr Stefanović, priprema za 14. februar 2014. (Dan državnosti) veliku izložbu najvrednijih eksponata iz ovih 20 kolekcija koje će u buduće poneti epitet "pokretnog kulturnog dobra od velikog značaja" što će im osigurati da se nikada ne rasparčavaju i ne otuđuju.

Dr Strefannvić je veoma ponosna što je tokom ove godine NBS obogatila svoje specijalne fondove sa ličnom bibliotekom akademika Ljubice Cuce Sokić i rukopisnom zaostavštinom akademika Sime Chirkovića što je prvi slučaj da su akademici ostavili svoju zaostavštinu NBS, a ne biblioteci SANU.

Prema stručnim procenama dr Stefanović ovaj prvi spisak bibliotečke građe koja dobija status kulturnog dobra od velikog značaja je tek vrh ledenog brega,ali važno je da se počeo stvarati registar i da se konačno dobije jasna i potpuna slika šta Srbija poseduje na polju vredne knjige.

Knjige/Stripovi

Gejmenov roman britanska knjiga godine

Britansku nagradu za knjigu godine dobio je Nil Gejmen (Neil Gaiman) za roman “The Ocean at the End of the Lane”, koji je publika izglasala kao najbolji u konkurenciji sa ovogodišnjim dobitnicima Nacionalne književne nagrade u deset kategorija.

Knjige/Stripovi nedelja 29.12. 10:22 Komentara: 6
strana 1 od 27 idi na stranu