Miješanje po ideološkom ključu

Damir Radić
Hrvatski Nacional, www.nacional.hr

Da fakcija nije imuna od fikcije znamo poodavno. Isti zbiljski događaji bit će interpretirani na onoliko različitih načina koliko ih je različitih ljudi vidjelo, jer to je u individualističkoj prirodi čovjeka. Međutim problem nastaje kad se fakcija i fikcija pomiješaju po ideološkom ključu i kad se postavi zahtjev za negacijom spomenute dubinske individualnosti u ime „višeg“ nacionalnog, vjerskog, klasnog cilja. U kolektivno kriznim stanjima većina slijedi zakon krda i zauzima unaprijed određenu perspektivu, međutim postoje pojedinci koji se trude sagledati stvari u svoj njihovoj složenosti. Netom završeni festival Zagreb dox ponudio je film takvih ganuća. Riječ je o uratku „Vukovar – poslednji rez“ beogradskog režisera Janka Baljka i osječkog novinara Drage Hedla, koji je još u vrijeme nastanka proglašen kontroverznim i čiju je čak i novinarsku projekciju osiguravalo desetak agenata.

Zapravo, u Baljkovu i Hedlovu filmu nema ničeg kontroverznof ili bitno nepoznatog pomnijem pratitelju medijskog prezentiranja vukovarske tragedije, što međutim ne umanjuje njegovu vrijednost. Film kombiniranjem rijetko viđenih arhivskih materijala i originalnih intervjua, bez riječi autorskog komentara i s mnogo uključenih individualnih sudbina tzv. običnih ljudi, kronološki opisuje povijesno-politički kontekst od inauguracije nacionalističkih vođa preko pokolja hrvatskih redarstvenika u Borovu Selu i likvidacija vukovarskih Srba do opsade grada, njegova pada, četničkog divljanja pod pokroviteljstvom JNA i naposljetku izricanja presude ratnim zločincima na specijalnom sudu u Beogradu.

Dominantna odgovornost za ono što se dogodilo implicitno je stavljena na srbijansku stranu, dok su pojedinačni zločini nad vukovarskim Srbima sagledani kontekstualno. Film sadržava zabavne trenutke poput Merčepova svjedočenja o njegovu odličnom odnosu s JNA i tvrdnje da do sukoba ne bi ni došlo da on nije smijenjen, ali i jasan dokaz Šljivančaninove odgovornosti za likvidacije na Ovčari u sceni u kojoj „pacifira“ predstavnika međunarodnog Crvenog križa kad ga ovaj pita kamo odlaze autobusi sa zarobljenicima. Ipak, „Vukovar – poslednji rez“ možda ponajviše priča o ljudskoj niskosti i gluposti koja lakoćom ruši plemenite ideje i praksu poput skladnog međunacionalnog suživota, pa je i najstrašnija scena u filmu ona u kojoj skupina vukovarskih Srba izlazi iz skloništa i na ulicama uništenog grada dočekuju bradate osvajače kao oslobodioce, a neki od njih prokazuju navodne ustaške koljače. Strogo filmski gledajući, Baljkov i Hedlov uradak nije vrhunsko ostvarenje, međutim moralnost kojom pristupa krajnje delikatnoj temi zaslužuje svako poštovanje.

 

 

 
“Vukovar – poslednji rez” osvojio nagradu u Sarajevu
27. avgust 2006. - Na upravo završenom 12. Sarajevo film festivalu, najvećem i najznačajnijem festivalu u regionu, dokumentarni film Janka Baljka i Draga Hedla „Vukovar – poslednji rez“ nastao u produkciji B92, dobio je nagradu „Human Rights Award“. Nagrada za ljudska prava dodeljuje se za najbolji dokumentarni film... Detaljnije...





     
     
     
     
 



Foršpan - pogledajte insert [RealPlayer]



Srpske paravojne snage - pogledajte insert [RealPlayer]


Đuro Hodak - pogledajte insert [RealPlayer]


Krmača - pogledajte insert [RealPlayer]

Drago Hedl, Dopisnik za Feral Tribun i IWPR - intervju BBC
mp3 download | stream


 
Vrh straneVrh strane
© 1995 - 2017 , B92 | Kontakt | O nama | Impresum | B92 lica | Pravila korišćenja
  • Marketing
  • Pišite nam
  • Mobilni B92
  • Šta je to RSS?
  • B92 na Facebooku