The Rocks - rodno mesto Australije

Kada su se u Pres centru 23. međunarodnog dana mladih Rimokatoličke crkve, čiji je domaćin ovog leta bio Sidnej, pojavili posebni turistički prospekti za deo grada koji bi se na srpskom jeziku zvao "Stene" (Rocks), najpre sam pomislila da lokal patriotizam nije samo beogradska boljka. Kad malo bolje upoznate domaće prilike, shvatite da svaki veliki grad ima "svoje" Dorćolce, Zemunce, Čukaričane, Voždovčane... koji smatraju da je baš njihov kraj poseban.

Sidnejski Roks dobio je ime po klifu, strmom stenskom odseku, koji se pre 220 godina izdizao iznad Kružnog keja, gde je 26. januara 1788. osnovano prvo neselje mlade britanske kolonije Novog Južnog Velsa. U prvo vreme zvalo se Albion i u svim udžbenicima istorije pominje se kao "rodno mesto Australije".

Roks je zapravo kolonijalni, ponajviše irski deo grada, što se najpre zapaža po arhitekturi. Obuhvata nekoliko blokova ulica u kojima posetilac gubi osećaj da je u Australiji. Ima savršen pogled na Sidnejsku operu koja se nalazi na suprotnoj strani Kružnog keja, kao i na čuveni Sidnejski lučni most, čija je izgradnja tridesetih godina prošlog veka "pojela" deo istorije ovog kvarta.

Roks je u neku ruku grad u gradu. Ima svoje muzeje, arheološko nalazište, čuvene stare pabove, umetničke galerije, opservatoriju koja je ovog juna napunila 150 godina, pozorišta, stare bombondžijske radnje, parkove, crkve, ulične zabave. Tu se krajem 19. veka nalazila i prva kineska četvrt u Australiji koja je kasnije preseljena u južni deo Sidneja. Čak su i život i rad jedine australijske svetice Meri Mekilop, osnivača reda Sestara svetog Jozefa, vezani za ovaj sidnejski kvart.

Photo: mick y

Dokazi o životu u Roksu potiču iz 1.500 godine pre Hrista, a sve što je od arheoloških nalaza tu otkriveno, zajedno s predmetima koji svedoče o istoriji doseljenika čuva se u Muzeju otkrića Roksa. U ovom delu grada nalazi se i Australijski muzej savremene umetnosti. Kolonijalne zgrade iz 19. veka i njihova dvorišta sada su prirodan dom pozorišnih trupa, alternativnih scena, restorana, galerije koje nude umetničke radove od aboridžinske do savremene umetnosti. Ljubitelji planinarenja mogu da se penju na vrh Sidnejskog lučnog mosta i da s visine od 134 metra iznad mora uživaju u pogledu na celu luku. Avantura traje tri i po sata, a za one koji vole horor u ponudi su i "šetnje duhova" kroz mesta vezana za jezovite priče iz osuđeničke kolonije.

Osim što je poznat po gustoj koncentraciji najboljih sidnejskih restorana, u Roksu je sačuvan i najstariji gradski hotel "Pivnica lorda Nelsona". Domaćini ne propuštaju priliku da istaknu da se čak 13 ovdašnjih pabova nalazi na državnoj listi kulturne baštine i da hotel "Ratna sreća" ima licencu za rad neprekidno od 1828. Za turiste se organizuju i specijalni obilasci starih pabova Roksa, koji je poznat po najboljem pivu na točenje u Australiji. Doduše, ne zaostaje ni po reputaciji dobrih vina, tako da važi za najstarije mesto za uživanje u piću i pijančenje na celom kontinentu.

Posebna mesta u moru znamenitosti su "Suzanin kutak", starinska prodavnica namirnica i domazluka iz 1838, kao i "Stiki" - najbolja prodavnica slatkiša u kraju, a i šire, čuvena po najboljem izboru lilihipa na svetu i bombonama, čiju morsku cenu zaboravite istog trena kad pod nepcima osetite ukus šećerne čarolije ručno pravljene po starinskim recepturama. Radi autentičnosti bombone se na licu mesta ručno i lome, prodaju na merenje i pakuju u naročitu "Stiki" ambalažu.
Roks je i izvan sidnejskih granica čuven kao mesto velikih zabava na otvorenom. Tokom cele godine subotom i nedeljom pretvara se u veliku uličnu tržnicu na kojoj se mogu naći unikatni predmeti primenjene umetnosti i domaće radinosti, egzotični suveniri, razni delikatesi za one koji uživaju u hrani i piću. Mnogi smatraju da je ova "pijaca" najbolje mesto za kupovinu svih vrsta poklona. Ako je verovati domaćinima, ukoliko se u pravo vreme nađete u Sidneju, ne treba propustiti ni proslave Nove godine, Australijskog dana, Pijacu na mesečini i Festival aroma u Roksu.